داخلا ؛ 2262
پڙهيو ويو ؛ 1680
پسند ڪيو ويو ؛ 1
تاريخ ؛ 2012-03-10


تصويرون


uch.jpg
اُچ
اُچ

uch2-google-maps.jpg
اچ جو نقشو -  گگل ميپس
اچ جو نقشو - گگل ميپس



ٽائيم لائين

0550.00.00-B.C
اچ: تاريخدانن جي راءِ موجب هيءُ شهر 550 ق . م ۾ آباد ٿيو .

0980.00.00-A.D
اچ: 370هه/980ع ۾ حضرت سيف الدين گاذروني اُچ شهر ۾ آيو ۽ اسلامي تعليم جو هڪ وڏو مدرسو قائم ڪيائين ، جنهن ۾ هڪ ئي وقت اڍائي هزار شاگرد تعليم وٺندا هئا .

1975.07.08-A.D
اچ، 8 جولاءِ 1975ع تي هن شهر کي سب ڊويزن جو درجو ڏنو ويو .




sindhianaسنڌيانا--اچ

ٽائيٽل ؛ اچ


شاخ : شهر

اُچ: اچ:هڪ قديم تاريخي ۽ اسلامي اهميت جو شهر، جيڪو -بهاولپور- کان ڏکڻ_ اولهه پاسي 38 ميلن جي مفاصلي تي پنجند جي ميلاپ واري هنڌ واقع آهي.
سنڌ جي -تاريخ- تي نظر وجهڻ سان خبر پوندي ته پنجاب جا ڪافي علائقا سنڌ ۾ شامل هوندا هئا، جنهن ۾ ملتان جو علائقو ۽ اُچ به شامل هئا.
اُچ جو اصل نالو ’اسڪلندا‘ هو، پر اُن جي زمين جي اوچائي ۽ مٿانهينءَ هئڻ ڪري هن کي ’اُچ‘ چوڻ لڳا. هتي هڪ قلعو ۽ وڏي ايراضيءَ ۾ قبرستان پڻ هو، جنهن ۾ گهڻائي بزرگ دفن ٿيل آهن.
تاريخدانن جي راءِ موجب هيءُ شهر 550 ق. م ۾ -آباد- ٿيو. سڪندر اعظم هندستان تي حملي وقت هتي ترسيو هو. محمد -بن قاسم- جڏهن سنڌ کي فتح ڪيو، -ان- وقت هيءُ شهر سياسي، معاشي ۽ تهذيبي لحاظ کان بي مثال هو. محمود غزنويءَ جي حملي کان پهرين اُچ شهر سنڌ جو هڪ صوبو هو ۽ هتي هندن جي حڪومت هئي. محمود غزنويءَ جي فتح کان پوءِ هيءُ شهر مسلمانن جي قبضي ۾ اچي ويو ۽ نيٺ مغل حڪومت جو حصو بڻيو. 370هه/980ع ۾ حضرت سيف الدين گاذروني اُچ شهر ۾ آيو ۽ اسلامي -تعليم- جو هڪ وڏو مدرسو قائم ڪيائين، جنهن ۾ هڪ ئي وقت اڍائي هزار شاگرد -تعليم- وٺندا هئا. سلطان شهاب الدين غوري هن اداري جو پهريون سرپرست هو. کانئس پوءِ غوري بادشاهن اُچ شهر کي پنهنجي گاديءَ جو هنڌ بڻايو. غوري حڪومت جي زوال سان اُچ جو به زوال آيو. منگولن جي حملن وقت گهڻن عالمن ۽ فاضلن هجرت ڪري اُچ جو رُخ ڪيو ۽ هتي اچي رهيا. جيتوڻيڪ منگولن هن شهر کي ڪيترائي ڀيرا تباهه ڪيو، پر هن شهر جي اهميت ۾ ڪوبه فرق نه آيو. همايون جي دور ۾ هيءُ شهر مغلن جي ماتحتيءَ ۾ آيو ۽ اوج تي پهتو، پر -اورنگزيب عالمگير- کان پوءِ اُچ جي اهميت گهٽجڻ لڳي. رنجيت سنگهه هن شهر تي قبضي ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي، پر ناڪام رهيو، البت -بهاولپور- جي عباسين اُچ شهر کي پنهنجي رياست ۾ شامل ڪيو.
اُچ ولين ۽ درويشن جو شهر آهي. -بخارا- جو سيد -جلال- الدين -بخاري- سُرخ پوش، سندس پٽ سيد احمد ڪبير -بخاري- ۽ پوٽو مخدوم جهانيان جهان گشت، مخدوم راجو قتال، بي بي جيوندي، حضرت بهاول حليم، حضرت بندگي محمد غوث جهڙن صوفي اڪابرن جا مقبرا به هن شهر ۾ آهن. ملتان جي گورنر سلطان لنگوخان جي ڌيءُ جو مقبرو به هتي آهي.
اُچ، ملتان پرڳڻي جي وڏن ۽ مشهور شهرن مان آهي. راءِ سهاسيءَ جي راڄ ۾، ستن وڏن شهرن ۾ مضبوط قلعا هوندا هئا، -جن- مان هڪ اُچ ۾ به هو، جيڪو پوءِ ڊهي ويو. هن شهر ۾ ست مشهور ڳوٺ هئا، پر هاڻي انهن مان باقي ٽي وڃي بچيا آهن، جيڪي هي آهن: (1) ڳوٺ اُچ مخدوم جهانيان: هتي مخدوم جهانيان جهان گشت جي درگاهه آهي ۽ هن جا مريد ڪافي تعداد ۾ رهن ٿا، تنهن ڪري هن تي اهو نالو پيو. (2) ڳوٺ اُچ مغليا: هتي مغلن جي گهڻي آبادي آهي، انهيءَ ڪري هن تي اهو نالو پيو. (3) ڳوٺ اُچ گيلاني: هن ڳوٺ ۾ وري حضرت عبدالقادر جيلانيءَ جي نسل مان پير ۽ مريد رهن ٿا، -ان- ڪري ’اُچ گيلاني‘ جي نالي سان سڏيو وڃي ٿو.
1981ع جي آدم شماريءَ موجب اُچ شهر جي آبادي لڳ ڀڳ پندرهن هزار هئي. هتان جي ويجهي ريلوي -اسٽيشن- احمدپور شرقيه آهي، جيڪا اُچ کان 12 ميلن جي مفاصلي تي آهي. 8 -جولاءِ- 1975ع تي هن شهر کي سب ڊويزن جو درجو ڏنو ويو.
مٿي ذڪر ڪيل درويشن کان سواءِ هتي ڪجهه ٻين بزرگن جا به مقبرا آهن، -جن- ۾ اُچ جي حاڪم سيد عبدالحميد -بن- جعفر، مخدوم شيخ عبدالقادر ثاني، (جيڪو وڏو عالم، فاضل ۽ پيران پير جي اولاد مان هو)، شيخ -ابراهيم خليل- فدا ۽ سندس پٽ گنج بخش شاهه شامل آهن. هتي -اسماعيلي- داعي، -پير صدرالدين- جي فرزند -پير حسن- ڪبيرالدين عرف حُسن درياءَ جي درگاهه به آهي. چچ نامي جو مترجم علي ڪوفي به ڪجهه وقت اُچ شهر ۾ سڪونت پذير هو.




رايا ؛
حوالو ؛ انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا جلد پهريون

ڇا اوهان وٽ -اچ- سان لاڳاپيل ڪو مواد تصوير يا نقشو وغيره آهي، ته اوهان اهو مواد انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا سان شيئر ڪريو، اسان هن داخلا کي اوهان جي مواد سان وڌيڪ بهتر بڻائينداسين.
مواد موڪلڻ لاءِ ڪلڪ ڪريو
ڇا هي مضمون اوهان کي پسند آيو ته هن بٽڻ تي ڪلڪ ڪريو
//
مکيه صفحو
داخلا صفحو
فهرست موضوع
فهرست الف ب
تاريخ جا حوالا
تصويرون
جامع سنڌي لغت
سنڌي انگريزي لغت
بلاگ ۽ بحث
مدد ڪريو
ڊاڪومينٽيشن
اسان بابت
رابطو ڪريو

اچ - مان نڪتل ٻيون شاخون-


شهر - موضوع جون ٻيون داخلائون-
باقراڻي
بٺورو
بخارا
بدين
ٻانڌي
ٻٻرلوءِ
ازبڪستان
ٻنگار (شهر)
ٻنون (شهر)
استنبول
ٻيراڻي
اسلام آباد1
اسلام ڪوٽ
برهان پور
امر ڪوٽ عمرڪوٽ
بسطام
اٻاوڙو
اوٻاوڙو
اٽڪ
اجمير
اچ
احمد آباد (انڊيا)
احمد نگر
بصره
بغداد
انڙ پور
بکر
انقره
ايوڌيا
آمري4
بهاولپور
بلڙي
بيت المقدس
بمبئي
بنارس
بنگلو (شهر)
آگرو
بارسلونا
برمودا
بلخ
بنگلور
ٻاڙمير
امر تسر
الهه آباد
تلهار
ڀانڀرا
ڀان سيد آباد
ڀٽ شاھه
ڀٽو واھڻ
ڀُڄ
ڀريا ٽائون ڀريا سٽي
ڀريالوءِ پريالوءِ
ترائي 2
تربت 2
ٺارو شاهه
ٺٽو
ترمذ
ڀِنيان
ڀوبينسور
ڀوپال
ڀيلاڻي
تونسا شريف
ڀينءَ
ٽنڊو آدم
ٽنڊوالهيار
ٽنڊو باگو
ٽنڊو ٻورا
ٽنڊو ٺوڙهو
ٽنڊو جان محمد
ٽنڊوڄام
ٽنڊوڇاڱاڻي
ٽنڊو شهبازي
ٽنڊو علي محمد
ٽنڊو غلام حيدر
ٽنڊو غلام علي
ٽنڊو قيصر
ٽنڊو مائي ماهڻ
ٽنڊو محمد خان
ٽنڊو مير غلام حسين
ٽنڊو مير مريد حيدر
ٽنڊو مير نور محمد
ٽنڊو يوسف
تهران
ٿاڻو بولا خان
ٿاڻو عارب خان
ٿرڙي محبت
تاشقند
پاٽ
پاٽ پراڻي
پشاور
جارجيا
جالنڌر
پاڪ پتڻ
جده
جريڪو
پاڻيپٽ
جلال آباد
پتڻ رڪڻ
پتڻ منارو
پٿورو


.....شهر موضوع جون وڌيڪ داخلائون

انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا، پراجيڪٽ آف سنڌي لئنگئيج اٿارٽي، حق ۽ واسطا محفوظ آهن