داخلا نمبر 6086
عنوان تاج صحرائي
شاخ شخصيتون
پڙهيو ويو 381 ڀيرا
داخلا جو حوالو انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا جلد ٻيو
تاج صحرائي

تاج صحرائي

تاج صحرائي

تاج صحرائي: سنڌ جي برک اديب ، شاعر ، قديم آثارن جو عالم ۽ محقق ، تاج صحرائيءَ جو اصل نالو تاج محمد ولد نورمحمد ميمڻ هو . هن 11 سيپٽمبر 1921ع تي شڪارپور ۾ جنم ورتو . پرائمري ۽ سيڪنڊري تعليم لاڙڪاڻي ۽ دادو ضلعن جي مختلف اسڪولن مان حاصل ڪيائين . ان وچ ۾ ٻه ٽي ڀيرا هندستان به گهمي آيو .
هن مئٽرڪ 1942ع ۾ گورنمينٽ هاءِ اسڪول شڪارپور مان پاس ڪئي . ان کانپوءِ وڌيڪ تعليم حاصل ڪرڻ لاءِ ڪراچي آيو . بي . اي ۽ بي . ٽي جا امتحان پاس ڪيائين .
تاج صحرائي ، ننڍي هوندي کان وٺي ذهين ۽ ڪتابن ڏانهن خاص لاڙو رکندڙ هو . 1945ع ۾ والد جي وفات کانپوءِ عملي زندگيءَ ۾ هڪ استاد طور پير پاتائين . 1948ع کان دادوءَ ۾ استاد ٿي آيو .
تاج صحرائي 1952ع ۾ دادوءَ ۾ طالب الموليٰ هاءِ اسڪول قائم ڪري ، ان جو باني هيڊماستر بڻيو . هن 1968ع ۾ علامه آءِ . آءِ . قاضي پبلڪ لائبرري دادو شهر ۾ قائم ڪئي . تاج صاحب 1981ع ۾ رٽائر ڪيو . ان وچ ۾ مارچ 1971ع کان جون 1972ع تائين سنڌ ميوزم حيدرآباد جو پهريون اسسٽنٽ ڊائريڪٽر مقرر ٿيو . مارچ 1975ع ۾ ڪراچيءَ ۾ ٿيل ” سنڌ صدين کان “ سيمينار ۾ سرگرم حصو ورتائين . 1977ع ۾ ٽرپوليءَ ۾ دنيا جي اُستادن جي ميڙ ۾ پاڪستان سرڪار جي واحد نمائندي طور شريڪ ٿيو . هن جي ڪوششن سان ئي سنڌ جي مختلف ضلعن اندر ” هسٽاريڪل سوسائٽيون “ ٺهيون . 1981ع ۾ ” رني ڪوٽ “ سيمينار جو آرگنائيزر مقرر ٿي رني ڪوٽ تي هڪ زبردست سيمينار ڪرايائين . 1964ع کان وٺي زندگيءَ جي آخري پساهن تائين قلندر لعل شهباز ميلي ڪميٽيءَ جو سيڪريٽري رهيو . زندگيءَ جي آخري سال کيس ” شهباز اوارڊ “ پڻ مليو .
تاج صحرائي هڪ عالم ، آرڪيالاجي ۽ انٿراپالاجيءَ جي ماهر هئڻ سان گڏوگڏ قومي درد رکندڙ انسان هو .
هن 1940ع کان سياسي ۽ سماجي سرگرمين ۾ حصو ورتو . 1942ع ۾ بنگال ۾ ڏڪار واري وقت ۾ شاگردن جو جٿو وٺي اتي وڃي ڏڪار جي سٽيلن جي مالي ۽ عملي مدد ڪيائين .
هن آزاديءَ واري تحريڪ ۾ به حصو ورتو ۽ 10آگسٽ کان 26 ڊسمبر 1947ع تائين برصغير جي آزادي ۽ پاڪستان جي قيام واري ڏينهن دهلي جيل ۾ نظربند رهيو . سنڌ ۾ کاٻي ڌر جو سڄاڻ ليکڪ ۽ ڪارڪن سمجهيو ويندو هو .
تاج صحرائي سنڌ جي قديم تهذيب تي ” سنڌو تهذيب “ نالي سان هڪ شاهڪار ڪتاب ( 1989ع ) لکيو . ان کان سواءِ سندس ڪيترا مقالا ۽ ڪتاب ڇپيل آهن ، جن ۾: ( 1 ) ” سُر سارنگ “ ( مقالو ) ، ( 2 ) ” پڻي لوڪ “ ( مقالو/ ليڪچر: 1996ع ) ، ( 3 ) ” دادو ضلعو- جاگرافيءَ ۽ تاريخ جي آئيني ۾ “ ، ( 4 ) ” کيرٿر جبل “ ، ( 5 ) ” گورک چوٽي “ ( مقالو/ ليڪچر: 1997ع ) ، ( 6 ) ڪتاب “ Lake Manchar ” ( 1997ع ) ۽ ( 7 ) ” نيڻين ننڊ اکوڙ “ ( شاهه لطيف بابت مضمونن جو ڪتاب: 2001ع ) قابلِ ذڪر آهن .
کيس پاڪستان سرڪار طرفان ” تمغهءِ حسن ڪارڪردگي “ ۽ ٻيا اعزاز به مليا . تاج صحرائيءَ جي رهائش دادو شهر جي جڳت آباد پاڙي ۾ هئي . هن 28 آڪٽوبر 2002ع تي وفات ڪئي ۽ سندس آخري آرامگاهه دادو شهر ۾ آهي .


هن صفحي کي شيئر ڪريو

داخلا ۾ استعمال ٿيل تاريخون

1921.09.11  عيسوي

تاج صحرائيء 11 سيپٽمبر 1921ع تي شڪارپور ۾ جنم ورتو


2002.10.28  عيسوي

تاج صحرائي 28 آڪٽوبر 2002ع تي وفات ڪئي



شخصيتون - ڀاڱي جون ٻِيون داخلائون

بابا بنکنڊي مهراج
بابا حاجي ميرمحمد
بابا سريچند
بابا صلاح الدين
بابا فريد مسعود گنج شڪر
بابا گرپت صاحب
بابا گوبند داس
بابا نيڀراڄ
بابر بادشاهه
بابو
شخصيتون ڀاڱي جا وڌيڪ مضمون