داخلا ؛ 6196
پڙهيو ويو ؛ 174
پسند ڪيو ويو ؛ 0
تاريخ ؛ 2013-04-17


تصويرون




ٽائيم لائين




sindhianaسنڌيانا--تاجو ليکي

ٽائيٽل ؛ تاجو ليکي


شاخ : شخصيت

تاجو ليکي: ڪلهوڙن جي دؤر ۾ سنڌ جي اقتدار وارين لڙائين جو اهم ڪردار -تاجو ليکي- هو. هيءُ راڄي ليکيءَ جو پٽ هو. جڏهن ميان سرفراز خان ڪلهوڙي کي -تخت- -تان- لاهي قيد ۾ وڌو ويو ته سندس -ڀاءُ- ميان محمود خان حاڪم بڻيو ۽ راڄو ليکي حڪومت جي سڀني انتظامي ڳالهين جو مختيار بڻيو. خزانو به سندس حوالي هو. هن پنهنجي پٽ تاجي ليکيءَ کي محمود خان جو ”مدارالمهام“ بنايو. جڏهن مير بجار خان واپس سنڌ موٽي آيو، تڏهن راڄو ليکي -ان- صدمي ۾ مري ويو ۽ سندس پٽ تاجو پيءُ جو جانشين بڻيو ۽ سمورا اختيار پاڻ سنڀاليائين. -تاجو ليکي- سنڌ ۾ ميرن جو وڏي ۾ وڏو دشمن ليکيو ويندو هو. جيتوڻيڪ هيءُ ڪلهوڙن سان گڏ هو. پوءِ به سندن خيرخواهه نه ٿي سگهيو. جڏهن مير بجار خان، پنهنجي لشڪر سان اڳتي وڌيو، تڏهن تاجو ليکي، الهه بخش جهنجهڻ، محراب جتوئي، پيروز -پتافي- ۽ ٻين سڀني ساٿين کي گڏ ڪري مير بجار جي مقابلي جي تياري شروع ڪري ڏني، ۽ -ان- ڏس ۾ هنن مير بجار کي هڪ خط به لکيو هو. جڏهن ميربجار خان عمرڪوٽ ۾ وڃي رهيو، تڏهن به تاجي ليکيءَ سندس پيڇو نه ڇڏيو ۽ ميان غلام نبي ۽ الهه بخش جهنجهڻ سان گڏ، 30 هزار سپاهي وٺي وڃي عمرڪوٽ پهتو. جيئن ته عمرڪوٽ جي وسيع، شاندار ۽ مضبوط قلعي اڳيان ٽيهه هزار فوج ڪا اهميت نه پئي رکي، -ان- ڪري تاجي ليکيءَ، الهه بخش جهنجهڻ سان سِٽ سِٽي، کيس ميربجار خان ڏانهن موڪليو، -جتي- هن وڃي فريب سان مير بجار خان کان عمرڪوٽ جو قلعو خالي ڪرايو ۽ پوءِ تڪڙ ۾ پنهنجي فوج قلعي اندر ويهاري ڇڏي. جڏهن مير بجار خان ڏٺو ته -تاجو ليکي- هٿ ڌوئي -ٽالپر- خاندان جي تباهيءَ لاءِ ڪاهي نڪتو آهي، ته هن تاجي کي -جنگ- ڪرڻ لاءِ خط لکيو. مير بجار جو اهو پيغام ٻڌي، تاجي، ميان غلام نبيءَ کي -جنگ- لاءِ زور ڀريو. مجبوراً ميان غلام نبيءَ کي تاجي جي راءِ مڃڻي پئي، ۽ -ان- ريت ٽالپرن ۽ ڪلهوڙن جي وچ ۾ ”لانياريءَ“ واري -جنگ- لڳي. هن -جنگ- ۾ ڪلهوڙن جي فوج ٽيهه هزار سپاهين تي مشتمل هئي، ۽ ٽالپرن جي فوج ۾ ڪُل ڇهه هزار -بلوچ- سپاهي هئا. تاجي ليکيءَ سازش ڪري ميان غلام نبيءَ کي قتل ڪيو، ۽ -جنگ- مان ڀڄي ويو. ميان صاحب جي شهادت تي مير بجارخان کي گهڻو صدمو پهتو، ۽ هن ميان صاحب جو لاش حيدرآباد ڏياري موڪليو.
جيتوڻيڪ هن -جنگ- ۾ ڪلهوڙن جي هار ۽ ٽالپرن جي فتح ٿي، -ان- هوندي به ڪلهوڙن طرفان تاجو، ٽالپرن کي وقت بوقت نقصان پهچائڻ جون ڪوششون ڪندو رهيو. سندس سازشن سبب ٽالپرن ۽ ڪلهوڙن جي وچ ۾ ”هالاڻيءَ“ وٽ هڪ وڏي -جنگ- لڳي، جنهن ۾ ٽالپرن جي فتح ۽ ڪلهوڙن جي هار ٿي؛ -ان- بعد سنڌ جا حڪمران مير ٿيا. هالاڻي جي -جنگ- ميان عبدالنبي ۽ مير فتح علي خان -ٽالپر- جي وچ ۾ لڳي. ميان عبدالنبيءَ جي دور ۾ تاجو ليکي، پنهنجن ڀائرن، پٽن ۽ ساٿين سان گڏ قيد ٿي آيو. ميان غلام نبيءَ جي -ڀاءُ- ميان عبدالنبيءَ سندس قتل جو حڪم -جاري- ڪيو. -ان- موقعي تي مير بجار سفارش ڪري، سندس حياتي بچائي. مطلب ته ميرن جي دل ۾ ڪڏهن به تاجي ليکيءَ ۽ سندس ساٿين لاءِ ڌِڪار نه هئي، پر -تاجو ليکي- هڪ فطرتي سازشي -انسان- هو. هڪ روايت موجب تاجي ليکيءَ کي معافي ته ملي، پر ٽالپرن خلاف سندس دل مان دغا نه وئي. آخرڪار تاجو ۽ سندس -ڀاءُ- 1196هه/ 1782ع ۾ ”هالاڻيءَ“ واري -جنگ- ۾ مارجي ويا. سندس مقبرا گنجي -ٽڪر- حيدرآباد ۾ موجود آهن.




رايا ؛
حوالو ؛ انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا جلد ٻيو

ڇا اوهان وٽ -تاجو ليکي- سان لاڳاپيل ڪو مواد تصوير يا نقشو وغيره آهي، ته اوهان اهو مواد انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا سان شيئر ڪريو، اسان هن داخلا کي اوهان جي مواد سان وڌيڪ بهتر بڻائينداسين.
مواد موڪلڻ لاءِ ڪلڪ ڪريو
ڇا هي مضمون اوهان کي پسند آيو ته هن بٽڻ تي ڪلڪ ڪريو
//
مکيه صفحو
داخلا صفحو
فهرست موضوع
فهرست الف ب
تاريخ جا حوالا
تصويرون
جامع سنڌي لغت
سنڌي انگريزي لغت
بلاگ ۽ بحث
مدد ڪريو
ڊاڪومينٽيشن
اسان بابت
رابطو ڪريو

تاجو ليکي - مان نڪتل ٻيون شاخون-


شخصيت - موضوع جون ٻيون داخلائون-
بابا بنکنڊي مهراج
بابا حاجي ميرمحمد
بابا سريچند
بابا صلاح الدين
بابا فريد مسعود گنج شڪر
بابا گرپت صاحب
بابا گوبند داس
بابا نيڀراڄ
بابر بادشاهه
بابو
بابو پالاري
بابو غلام حسين
باتو خان
بادام ناتوان
بادشاهه
بادل2
بادل جمالي
بادو درويش
بارٽل فريئر
باز محمد جوڻيجو ڊاڪٽر
باگو فقير
باقر سنائي
آتمارام لعلواڻي
بالاچ گرگيج
بالميڪي/والميڪي
بانو قدسيه
بانو محبوب
ٻاٻيهو
ٻاٻاڻي ڪيرت
بجار خان ڊومبڪي
آچار ڪاڪو
بچارام ليلارام ليڏواڻي
بچايو رند
بچل شاهه (بزرگ)
بچل شاهه جيلاني
بچل شاهه
بخاري پير
بخاري جمال الدين
سيد حاڪم علي شاهه بخاري
سيد محسن شاهه بخاري
ڪامريڊ عزيز سلام بخاري
مستور فاطمه بخاري
بختاور ڀٽو زرداري
بختاور پليجو
بختاور شهيد
بختيار چنا
بخش علي جتوئي
بخشل باغي
بخشڻ مهراڻوي
بدر الدين اڄڻ ڊاڪٽر
بدر سميجو
بدر سومرو
ٻاگهل ٻائي
ٻاگهي
ٻانڀڻ
ٻانڀڻ ڊاڪٽر رفيق احمد
ٻانهون خان شيخ
ٻائي ٻڍي
ٻڌ
ٻڍل بيگ ميرزا
ٻڍل شاهه بخاري
ٻڍل شاهه ولد نواب شاهه
ٻرڙو محبت علي ڊاڪٽر
ٻگهيو محمد قاسم ڊاڪٽر
ٻلديو گاجرا
ٻلديو گرمکسنگهه گهنشاڻي
ٻلديو مٽلاڻي
ارنيسٽ ٽرمپ
ٻنوي سيف
ٻوڌراج ٻوڌ
استاد نظاماڻي
اسحاق جمالي ڊاڪٽر
اسحاق سنڌي قلندر پاٽائي
اسدالله ڀٽو
اسدالله ڀٽو پروفيسر
اسدالله شاهه فدا ٽکڙائي حڪيم
اسدالله کهڙوي
اسدالله لاڙڪ ڊاڪٽر
اسد جمال پلي ڊاڪٽر
اسرار شام
اسراڻ غلام محمد، خانبهادر
اسڪائوٽ تحريڪ جو باني
اسڪندر مرزا
اسماعيل بن حضرت امام جعفر الصادق
اسماعيل چانڊيو
اسماعيل شاهه بخاري
اسماعيل فقير ڏيرو
اسماعيل فقير سمون
اشتياق انصاري
اشتياق حسين قريشي ڊاڪٽر
اشرف. ڊبليو. تاباني
اشرف سمون ڊاڪٽر
اشرف شاهه ڪامارائي
اشعري
اصحاب ڪهف
اظهر گيلاني
اعجاز علي بيگ مرزا
اعجاز علي خواجه
اعجاز قريشي پروفيسر
اعظم خان


.....شخصيت موضوع جون وڌيڪ داخلائون

انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا، پراجيڪٽ آف سنڌي لئنگئيج اٿارٽي، حق ۽ واسطا محفوظ آهن