داخلا ؛ 6552
پڙهيو ويو ؛ 426
پسند ڪيو ويو ؛ 0
تاريخ ؛ 2013-05-15


تصويرون


Tara-Mirchandani.gif
 اديب تارا ميرچنداڻي
اديب تارا ميرچنداڻي



ٽائيم لائين

1930.07.06-A.D
تارا ميرچنداڻيءَ ، 6 جولاءِ 1930ع ۾ ، ديوان ڏيارام هاسارام ميرچنداڻيءَ جي گهر ۾ ، حيدرآباد ( سنڌ ) ۾ جنم ورتو




sindhianaسنڌيانا--تارا ميرچنداڻي

ٽائيٽل ؛ تارا ميرچنداڻي


شاخ : شخصيت

تارا ميرچنداڻي: سنڌي ٻوليءَ جي برک ليکڪا، ناول نويس، ڪهاڻيڪار تاراچنداڻيءَ، 6 -جولاءِ- 1930ع ۾، ديوان ڏيارام هاسارام ميرچنداڻيءَ جي گهر ۾، حيدرآباد (سنڌ) ۾ -جنم- ورتو. سندس پورو نالو -تارا- موتيرام ميرچنداڻي آهي. -تارا- جو والد زميندار هو، ۽ سندس ماءُ، جسي ٻائي، حيدرآباد جي مکين جي -آڪهه- مان هئي. تارا، ڀائرن ۽ ڀينرن ۾ ڇهون نمبر آهي. هن پرائمري -تعليم- ڪندن مل گرلس اسڪول حيدرآباد مان حاصل ڪئي. ساڳئي اسڪول مان 1947ع ۾، سُٺين مارڪن سان مئٽرڪ پاس ڪيائين. ورهاڱي کان پوءِ فرسٽ ايئر آرٽس وديا نگر (گجرات) مان ڏنائين. بعد ۾ بمبئيءَ وڃي ”جئه هند ڪاليج“ ۾ انٽر آرٽس ۾ داخلا ورتائين. گهرو حالتن جي ڪري هن پڙهڻ ڇڏي ڏنو، ۽ بمبئيءَ ۾ Rehabilitation Finance Department ۾ نوڪري ڪيائين. سندس شادي ساڳيءَ -آڪهه- جي، ڪراچيءَ ۾ رهندڙ نوجوان، موتيرام رامچنداڻيءَ سان 1950ع ۾ ٿي. ورهاڱي کان پوءِ سندس وَرَ -بنارس- ۾ جنرل مرچنٽس شاپ شروع ڪيو.
تارا ميرچنداڻيءَ کي سنڌ اندر اسڪولي -تعليم- دوران ئي سنڌي ساهت سان دلچسپي هئي. هن 47-1946ع ڌاري ذهين شاگردن ۽ شاگردياڻين جو هڪ گروپ ”وديارٿي سنگم“ جي نالي سان قائم ڪيو، هن گروپ پندرهن وار -اخبار- ”وديارٿي“ به ڪڍي، جنهن جي -ايڊيٽر- -تارا ميرچنداڻي- ٿي. هنن اُن زماني ۾ سنڌ يونيورسٽيءَ جي قيام جي فيصلي وقت، شاگردن سان ملي حيدرآباد ۾ ’بنارس هندو يونيورسٽيءَ‘ وانگر ’حيدرآباد هندو يونيورسٽي‘ قائم ڪرڻ جي گهر ڪئي. اهڙيءَ طرح هن جي ادبي شروعات 16، 17 سالن جي عمر ۾ ”وديارٿي“ -اخبار- جي ايڊيٽوريلن لکڻ سان ٿي. 1948ع ۾ -تارا ميرچنداڻي- جڏهن جئه هند ڪاليج ۾ پڙهندي هئي ته پروفيسر منگهارام ملڪاڻيءَ کيس ادبي حوالي سان همٿايو ۽ هن ڪهاڻيون لکڻ شروع ڪيون. جڏهن 1995ع ۾ بمبئيءَ ۾ سنڌي ساهت منڊل (سنڌي ادبي سنگت) جا تنقيدي ڪلاس شروع ٿيا ته منگهارام ملڪاڻي کيس انهن ڪلاسن ۾ وٺي ويو. هن اتي پنهنجي پهرين ڪهاڻي ”سرڳ جو سير“ پڙهي، جنهن تي ڪافي نڪته چيني ٿي ۽ هوءَ دل برداشته ٿي وئي، ۽ ٻه ٽي مهينا ساهت منڊل جي گڏجاڻين ۾ نه وئي. اٽڪل -ٽن- مهينن کان پوءِ ٻي ڪهاڻي ”ديوار“ لکيائين، جا ادبي ڪلاس ۾ پڙهيائين ته ڏاڍي پسند ڪئي وئي ۽ هن کي لکڻ جو اُتساهه مليو.
تارا، ادبي ميدان ۾ پنهنجي لاءِ ادب جي ٻن شاخن ڪهاڻيءَ ۽ ناول کي چونڊيو. هن مهل تائين سندس هيٺيان ناول: ’ڪُومايل ڪلي‘ (1949ع)، آشا (1950ع)، ’هٺ يوگي‘ (ناول: ٻه ڀاڱا- 1990ع)، ’لهرن جي گونج‘ (1992ع) ۽ ’سورج جي پهرين ڪرڻ‘ (1998ع)شايع ٿي چڪا آهن. سندس ناول ”هٺ يوگي“ کي، ڀارت سرڪار جي -تعليم- کاتي 1993ع ۾، مرڪزي ساهتيه اڪادميءَ جي -انعام- سان نوازيو.
تارا ميرچنداڻيءَ جي ڪهاڻين جا پنج مجموعا: ’آئينو ۽ عڪس‘ (1965ع)، ’رٻڙ جي گُڏي‘ (1966ع)، ’اُلجهيل تندون ريشم جون‘، (1986ع)، ’درد‘ (1991ع)، ۽ ’وسريا نه وِسرن‘ (1996ع) ڇپيل آهن.
تارا ميرچنداڻي سنڌي ڪهاڻي ۽ ناول جو هڪ معتبر نالو آهي. سندس شمار انهن ٿورين ليکڪائن ۾ ٿئي ٿو، جيڪي مسلسل لکي رهيون آهن. سندس ڪهاڻين ۾ نئين سوچ موجود آهي. هن جا ڪجهه ناٽڪ به لکيا آهن، -جن- مان ڪي ”آئينو ۽ عڪس“ مجموعي ۾ شامل آهن. سندس ناٽڪ ريڊيو تي به نشر ٿي چڪا آهن. سنڌي ٻوليءَ بابت سندس ويچار آهن ته: ”مون کي سڀني ٻولين ۾ سنڌي -ٻولي- ئي مٺي لڳندي آهي. سنڌي -ٻولي- زنده رهندي ۽ ضرور زنده رهندي، اهو منهنجو وشواس آهي“. مختلف سرگرمين ۾ به حصو وٺندي رهندي آهي. عورتن جي هڪ جماعت ”جهنڪار ڪلب“ قائم ڪري، -ان- جي پليٽ فارم -تان- هنرن جي ترقيءَ، معذور ٻارن ۽ ڪوڙهه ورتل انسانن جي مدد جهڙا ڪم ڪيائين. کيس ادبي خدمتن تي ڪيترا -انعام- ۽ اوارڊ ملي چڪا آهن، جهڙوڪ: نئين دنيا پبليڪيشن ممبئيءَ پاران اوارڊ (1991ع)، -ٻولي- ۽ ساهت سڀا'>-اکل ڀارت سنڌي -ٻولي- ۽ ساهت سڀا- ۽ سهيوڳ فائونڊيشن بمبئيءَ پاران اوارڊ (1992ع)، ناول: ”هٺ يوڳيءَ“ تي ساهتيه اڪادمي اوارڊ (1993ع)، رام پنجواڻي لٽرري ۽ ڪلچرل سينٽر پاران اوارڊ (1994ع)، ڀارتيه ڀاشا پريشد اوارڊ ڪلڪتو (1995ع)، سنڌي اڪيڊمي دهليءَ جو لٽرري اوارڊ (2000ع) وغيرهه.
تارا ميرچنداڻي، مرڪزي ساهتيه اڪادمي ۽ مهاراشٽر راجيه سنڌي ساهتيه ڪميٽيءَ تي ميمبر رهي چڪي آهي. هن وقت ’جئڪ اينڊ جل هائوسنگ سوسائٽي‘ پوني ۾ رهائش پذير آهي ۽ مقامي ادبي تنظيمن جي گڏجاڻين ۾ ريٽا شهاڻي، گورڌن شرما ”گهايل“ ۽ ٻين سان گڏ سرگرميءَ سان حصو وٺندي رهي ٿي.




رايا ؛
حوالو ؛

ڇا اوهان وٽ -تارا ميرچنداڻي- سان لاڳاپيل ڪو مواد تصوير يا نقشو وغيره آهي، ته اوهان اهو مواد انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا سان شيئر ڪريو، اسان هن داخلا کي اوهان جي مواد سان وڌيڪ بهتر بڻائينداسين.
مواد موڪلڻ لاءِ ڪلڪ ڪريو
ڇا هي مضمون اوهان کي پسند آيو ته هن بٽڻ تي ڪلڪ ڪريو
//
مکيه صفحو
داخلا صفحو
فهرست موضوع
فهرست الف ب
تاريخ جا حوالا
تصويرون
جامع سنڌي لغت
سنڌي انگريزي لغت
بلاگ ۽ بحث
مدد ڪريو
ڊاڪومينٽيشن
اسان بابت
رابطو ڪريو

تارا ميرچنداڻي - مان نڪتل ٻيون شاخون-


شخصيت - موضوع جون ٻيون داخلائون-
بابا بنکنڊي مهراج
بابا حاجي ميرمحمد
بابا سريچند
بابا صلاح الدين
بابا فريد مسعود گنج شڪر
بابا گرپت صاحب
بابا گوبند داس
بابا نيڀراڄ
بابر بادشاهه
بابو
بابو پالاري
بابو غلام حسين
باتو خان
بادام ناتوان
بادشاهه
بادل2
بادل جمالي
بادو درويش
بارٽل فريئر
باز محمد جوڻيجو ڊاڪٽر
باگو فقير
باقر سنائي
آتمارام لعلواڻي
بالاچ گرگيج
بالميڪي/والميڪي
بانو قدسيه
بانو محبوب
ٻاٻيهو
ٻاٻاڻي ڪيرت
بجار خان ڊومبڪي
آچار ڪاڪو
بچارام ليلارام ليڏواڻي
بچايو رند
بچل شاهه (بزرگ)
بچل شاهه جيلاني
بچل شاهه
بخاري پير
بخاري جمال الدين
سيد حاڪم علي شاهه بخاري
سيد محسن شاهه بخاري
ڪامريڊ عزيز سلام بخاري
مستور فاطمه بخاري
بختاور ڀٽو زرداري
بختاور پليجو
بختاور شهيد
بختيار چنا
بخش علي جتوئي
بخشل باغي
بخشڻ مهراڻوي
بدر الدين اڄڻ ڊاڪٽر
بدر سميجو
بدر سومرو
ٻاگهل ٻائي
ٻاگهي
ٻانڀڻ
ٻانڀڻ ڊاڪٽر رفيق احمد
ٻانهون خان شيخ
ٻائي ٻڍي
ٻڌ
ٻڍل بيگ ميرزا
ٻڍل شاهه بخاري
ٻڍل شاهه ولد نواب شاهه
ٻرڙو محبت علي ڊاڪٽر
ٻگهيو محمد قاسم ڊاڪٽر
ٻلديو گاجرا
ٻلديو گرمکسنگهه گهنشاڻي
ٻلديو مٽلاڻي
ارنيسٽ ٽرمپ
ٻنوي سيف
ٻوڌراج ٻوڌ
استاد نظاماڻي
اسحاق جمالي ڊاڪٽر
اسحاق سنڌي قلندر پاٽائي
اسدالله ڀٽو
اسدالله ڀٽو پروفيسر
اسدالله شاهه فدا ٽکڙائي حڪيم
اسدالله کهڙوي
اسدالله لاڙڪ ڊاڪٽر
اسد جمال پلي ڊاڪٽر
اسرار شام
اسراڻ غلام محمد، خانبهادر
اسڪائوٽ تحريڪ جو باني
اسڪندر مرزا
اسماعيل بن حضرت امام جعفر الصادق
اسماعيل چانڊيو
اسماعيل شاهه بخاري
اسماعيل فقير ڏيرو
اسماعيل فقير سمون
اشتياق انصاري
اشتياق حسين قريشي ڊاڪٽر
اشرف. ڊبليو. تاباني
اشرف سمون ڊاڪٽر
اشرف شاهه ڪامارائي
اشعري
اصحاب ڪهف
اظهر گيلاني
اعجاز علي بيگ مرزا
اعجاز علي خواجه
اعجاز قريشي پروفيسر
اعظم خان


.....شخصيت موضوع جون وڌيڪ داخلائون

انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا، پراجيڪٽ آف سنڌي لئنگئيج اٿارٽي، حق ۽ واسطا محفوظ آهن