داخلا نمبر 7107
عنوان جاحظ
شاخ شخصيتون
پڙهيو ويو 290 ڀيرا
داخلا جو حوالو انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا جلد ٽيون

جاحظ

جاحظ: ابو عثمان عمر بن بڪر الڪنعاتي الفقيني البصري الجاحظ، 160هه/ 776ع ڌاري بصري ۾ پيدا ٿيو. هُو علمي دنيا ۾ ’جاحظ‘ جي نالي سان مشهور آهي. هو اصل حبشي طبقي جي پورهيتن مان هو. ننڍپڻ بصري ۾ گذاريائين. لساني تحقيقي ڪچهرين ۾ شريڪ ٿيندو هو. هن الاصمعي ابو عبيده ۽ ابو زيد، جھڙن لسانيات جي عالمن کان فيض ورتو. جاحظ عربي علم ادب جي عمارت جو باني هو. هو نثر نويسي ۾ علم بيان، علم بديع ۽ معاني ۽ شعر جي پرک ۾ پنهنجو مٽ پاڻ هو ۽ علم ادب جي دائري کان ٻاهر ’علم ڪلام‘ جو به ماهر هو. هن کي انسان ذات سان لڳاءُ هو، ان ڪري هن رنگ نسل جي متڀيد ۽ نفرتن خلاف قلم کنيو. هو بغداد جي درٻار ۾ موجود سنڌي عالمن جي ذهانت، هنر ۽ حرفت جو قائل هو. جاحظ ڪيترائي سفر ڪيا، جن ۾ ’شام‘ جي سياحت به شامل آهي. سياحت دوران کيس بغداد ۾ ڪيترن ئي قديم يوناني ڪتابن جي مطالعي جو موقعو مليو. جاندارن متعلق سندس معلومات نهايت وسيع هئي. ان موضوع بابت سندس لکيل ’ڪتاب الحيوان‘ دنيا جي پهرين قابلِ قدر تصنيف هئي. هن جي وسيع معلومات جي دائري ۾ انسان، جيت جڻيا، پکي پکڻ، وڻ ٽڻ، ذاتيون، قبيلا، حسب نسب، ملڪ ۽ ماڳ اچي ٿي ويا. هڪ طرف همعصر دؤر ۾ جاحظ علم جا درياهه وهائي ڇڏيا ته ٻئي طرف ان دؤر جي احمقن به پنهنجي علم ۽ عقل جي ڏيوالي جا پڙها پئي ڏنا. نيٺ جاحظ اهڙن احمقن ڏانهن ڌيان ڏنو ۽ کين ’چورس ۽ گولائيءَ‘ جي عنوان سان رسالو لکي جواب ڏنو.

زندگيءَ جي آخري حصي ۾ فالج جي مرض جاحظ جي جسم جو اڌ حصو مفلوج ڪري ڇڏيو. هو بغداد کان واپس پنهنجي وطن آيو، جتي هن 255هه/ 868ع ۾ محرم الحرام جي مهيني ۾ وفات ڪيائين. سندس تصنيفن جو تعداد 200 جي لڳ ڀڳ آهي، جن مان صرف 30 کن ڪتاب منظرِ عام تي آيا آهن، جن مان ڪتاب ’الحيوان‘ ستن جلدن تي مشتمل آهي. سندس ڪجهه مشهور ڪتابن جا نالا هيٺ ڏجن ٿا:

(1) ’الزرع والخل‘، (2) ’نباتات‘ (جڙين ٻوٽين باب)، (3) ’المعرف‘ (معدنيات بابت)، (4) ’السودان والسيطان‘ (ڪارن اڇن نسلن بابت)، (5) ’النساء‘ (عورتن جي نفسيات بابت)، (6) ’الجواري والغلمات‘ (غلامن ۽ ڪنيزن بابت)، (7) ’الخلاق الملوڪ‘ (بادشاهن جي اخلاق بابت)، (8) ’البيان والطبين‘ (عرب شاعرن ۽ اديبن بابت) ۽ (9) ’الرد علي النصاري‘ (عيسائين بابت) وغيره.



هن صفحي کي شيئر ڪريو

داخلا ۾ استعمال ٿيل تاريخون

00.00.0160  هجري

جاحظ: ابو عثمان عمر بن بڪر الڪنعاتي الفقيني البصري الجاحظ ، 160هه/ 776ع ڌاري بصري ۾ پيدا ٿيو


00.00.0776  عيسوي

جاحظ: ابو عثمان عمر بن بڪر الڪنعاتي الفقيني البصري الجاحظ ، 160هه/ 776ع ڌاري بصري ۾ پيدا ٿيو


00.00.0255  هجري

هو بغداد کان واپس پنهنجي وطن آيو ، جتي هن 255هه/ 868ع ۾ محرم الحرام جي مهيني ۾ وفات ڪيائين


00.00.0868  عيسوي

هو بغداد کان واپس پنهنجي وطن آيو ، جتي هن 255هه/ 868ع ۾ محرم الحرام جي مهيني ۾ وفات ڪيائين



شخصيتون - ڀاڱي جون ٻِيون داخلائون

بابا بنکنڊي مهراج
بابا حاجي ميرمحمد
بابا سريچند
بابا صلاح الدين
بابا فريد مسعود گنج شڪر
بابا گرپت صاحب
بابا گوبند داس
بابا نيڀراڄ
بابر بادشاهه
بابو
شخصيتون ڀاڱي جا وڌيڪ مضمون