داخلا ؛ 5479
پڙهيو ويو ؛ 429
پسند ڪيو ويو ؛ 0
تاريخ ؛ 2013-02-25


تصويرون


meer-fatah-ali-khan.gif
ٽالپر مير فتح علي خان
ٽالپر مير فتح علي خان



ٽائيم لائين




sindhianaسنڌيانا--ٽالپر مير فتح علي خان

ٽائيٽل ؛ ٽالپر مير فتح علي خان


شاخ : شخصيت

ٽالپر، مير فتح علي خان: ٽالپرن جي حڪومت جو پهريون حاڪم مير فتح علي خان -ٽالپر- سنڌ جو خود مختيار حاڪم ٿيو. ٽالپرن ۾ اختلافن جا آثار نمايان ٿي رهيا هئا، -ان- ڪري سن 1199 هه/ 1784ع ۾ مير فتح علي خان ملڪ جي بهتري -ان- ۾ سمجهي ته ملڪ کي ستن حصن ۾ ورهايو وڃي، چار حصا پنهنجي ڀائرن لاءِ رکيائين، جنهن جو مرڪز حيدرآباد مقرر ڪيائين. ٻه حصا مير سهراب خان کي ڏنائين. جنهن جو مرڪز خيرپور هو ۽ هڪ حصو مير ٺاري خان کي ڏنائين، جنهن جو مرڪز ميرپورخاص ٿيو. وري به مرڪزي حيثيت حيدرآباد جي ٽالپرن کي حاصل هئي.
ٽالپرن جدوجهد سان سنڌ جا پنهنجا وڃايل سمورا علائقا واپس ورتا، جيڪي ميان غلام شاهه جي زماني ۾ سنڌ ۾ شامل هئا، ۽ ميان عبدالنبيءَ جي دور ۾ ٻين رياستن جي قبضي ۾ هليا ويا هئا. سبزل ڪوٽ، نواب -بهاولپور- کان، ڪراچي ۽ -ان- جي ڀرپاسي وارا علائقا خان قلات کان، شڪارپور -افغانستان- کان، عمرڪوٽ ۽ ريگستان جا علائقا راجا -جوڌپور- کان واپس ورتا. انهن کان سواءِ ٻيا به ڪيترا ڳوٺ ۽ شهر هئا، -جن- کي ٽالپرن واپس وٺي پنهنجي حڪومت ۾ شامل ڪيو.
مير فتح علي خان مدبر، هوشمند، -بهادر- ۽ عاقبت انديش حاڪم هو. 18 سالن جي عمر ۾ سنڌ کي فتح ڪيائين. ڪلهوڙن جي آخري ڏينهن واري انتشار ۽ بدامنيءَ کي ڏسندي هن امن امان قائم ڪرڻ گهريو. کيس -جنگ- کان نفرت هئي، پر جڏهن -جنگ- لاءِ مجبور ڪيو ويندو هو ته منهن نه موڙيندو هو، هو -بهادر- ۽ همت وارو -انسان- هو. حڪومت جي نظم ۽ نسق کي نهايت بردباريءَ سان هلائيندو هو، حڪومت جي مختلف شعبن ۾ پنهنجي عزيزن ۽ -بلوچ- سردارن کي سندن مرتبي مطابق عزت ڏيندو هو. پنهنجي وفات وقت 35 لک رپيا شاهي خزاني ۾ ڇڏيائين. جيئن ته سنڌ کي ستن حصن ۾ تقسيم ڪيو ويو هو ۽ مير صاحب چار حصا پنهنجي ۽ پنهنجي ڀائرن کي حڪومت ۾ شريڪ ڪرڻ لاءِ رکيا. چئن ڀائرن جي شراڪت سان حڪومت قائم ڪيائين، جنهن کي -تاريخ- ۾ ’چوياري‘ سڏيو ويو.
مير صاحب سير ۽ شڪار جو شوقين هوندو هو ۽ فرصت واري وقت ۾ شڪار سان دل وندرائيندو هو، حيدرآباد کان سيوهڻ تائين درياهه جي ڪناري سندس ڪيترائي شڪارگاهه هئا.
مير فتح علي خان شاعر نه هو، مگر سندس دربار ۾ عالم ۽ شاعر هميشه موجود هوندا هئا. سفر ۽ حضر ۾ شاعرن ۽ عالمن کي پاڻ سان گڏ وٺي ويندو هو. سندس ادبي ذوق شوق جي ڄاڻ انهيءَ مان پوي ٿي ته هن ”سسئي پنهون“ جي قصي کي مولانا جاميءَ جي قصي ”يوسف زليخا“ جي طرز تي نئين سر فارسي ۾ نظم ڪرايو.
مير صاحب تقريباً 18 سال سڪون ۽ اطمينان سان سنڌ تي حڪومت ڪئي ۽ 9 محرم الحرام سن 1217هه/ 1802ع تي وفات ڪيائين. کيس خدا -آباد- هالا (ثالث) ۾ پنهنجي بزرگن جي پهلو ۾ دفن ڪيو ويو.
مير صاحب کي وفات کان ڪجهه ڪلاڪ اڳ فرزند ڄائو، جنهن جو نالو پنهنجي پيءُ جي نالي تي مير صوبدار خان رکيائين.
وفات کان ڪجهه وقت پهرين مير صاحب سنڌ جي حڪومت جي سربراهي پنهنجي -ڀاءُ- مير غلام علي خان جي حوالي ڪئي.




رايا ؛
حوالو ؛ انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا جلد ٻيو

ڇا اوهان وٽ -ٽالپر مير فتح علي خان- سان لاڳاپيل ڪو مواد تصوير يا نقشو وغيره آهي، ته اوهان اهو مواد انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا سان شيئر ڪريو، اسان هن داخلا کي اوهان جي مواد سان وڌيڪ بهتر بڻائينداسين.
مواد موڪلڻ لاءِ ڪلڪ ڪريو
ڇا هي مضمون اوهان کي پسند آيو ته هن بٽڻ تي ڪلڪ ڪريو
//
مکيه صفحو
داخلا صفحو
فهرست موضوع
فهرست الف ب
تاريخ جا حوالا
تصويرون
جامع سنڌي لغت
سنڌي انگريزي لغت
بلاگ ۽ بحث
مدد ڪريو
ڊاڪومينٽيشن
اسان بابت
رابطو ڪريو

ٽالپر مير فتح علي خان - مان نڪتل ٻيون شاخون-


شخصيت - موضوع جون ٻيون داخلائون-
بابا بنکنڊي مهراج
بابا حاجي ميرمحمد
بابا سريچند
بابا صلاح الدين
بابا فريد مسعود گنج شڪر
بابا گرپت صاحب
بابا گوبند داس
بابا نيڀراڄ
بابر بادشاهه
بابو
بابو پالاري
بابو غلام حسين
باتو خان
بادام ناتوان
بادشاهه
بادل2
بادل جمالي
بادو درويش
بارٽل فريئر
باز محمد جوڻيجو ڊاڪٽر
باگو فقير
باقر سنائي
آتمارام لعلواڻي
بالاچ گرگيج
بالميڪي/والميڪي
بانو قدسيه
بانو محبوب
ٻاٻيهو
ٻاٻاڻي ڪيرت
بجار خان ڊومبڪي
آچار ڪاڪو
بچارام ليلارام ليڏواڻي
بچايو رند
بچل شاهه (بزرگ)
بچل شاهه جيلاني
بچل شاهه
بخاري پير
بخاري جمال الدين
سيد حاڪم علي شاهه بخاري
سيد محسن شاهه بخاري
ڪامريڊ عزيز سلام بخاري
مستور فاطمه بخاري
بختاور ڀٽو زرداري
بختاور پليجو
بختاور شهيد
بختيار چنا
بخش علي جتوئي
بخشل باغي
بخشڻ مهراڻوي
بدر الدين اڄڻ ڊاڪٽر
بدر سميجو
بدر سومرو
ٻاگهل ٻائي
ٻاگهي
ٻانڀڻ
ٻانڀڻ ڊاڪٽر رفيق احمد
ٻانهون خان شيخ
ٻائي ٻڍي
ٻڌ
ٻڍل بيگ ميرزا
ٻڍل شاهه بخاري
ٻڍل شاهه ولد نواب شاهه
ٻرڙو محبت علي ڊاڪٽر
ٻگهيو محمد قاسم ڊاڪٽر
ٻلديو گاجرا
ٻلديو گرمکسنگهه گهنشاڻي
ٻلديو مٽلاڻي
ارنيسٽ ٽرمپ
ٻنوي سيف
ٻوڌراج ٻوڌ
استاد نظاماڻي
اسحاق جمالي ڊاڪٽر
اسحاق سنڌي قلندر پاٽائي
اسدالله ڀٽو
اسدالله ڀٽو پروفيسر
اسدالله شاهه فدا ٽکڙائي حڪيم
اسدالله کهڙوي
اسدالله لاڙڪ ڊاڪٽر
اسد جمال پلي ڊاڪٽر
اسرار شام
اسراڻ غلام محمد، خانبهادر
اسڪائوٽ تحريڪ جو باني
اسڪندر مرزا
اسماعيل بن حضرت امام جعفر الصادق
اسماعيل چانڊيو
اسماعيل شاهه بخاري
اسماعيل فقير ڏيرو
اسماعيل فقير سمون
اشتياق انصاري
اشتياق حسين قريشي ڊاڪٽر
اشرف. ڊبليو. تاباني
اشرف سمون ڊاڪٽر
اشرف شاهه ڪامارائي
اشعري
اصحاب ڪهف
اظهر گيلاني
اعجاز علي بيگ مرزا
اعجاز علي خواجه
اعجاز قريشي پروفيسر
اعظم خان


.....شخصيت موضوع جون وڌيڪ داخلائون

انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا، پراجيڪٽ آف سنڌي لئنگئيج اٿارٽي، حق ۽ واسطا محفوظ آهن