داخلا ؛ 5683
پڙهيو ويو ؛ 287
پسند ڪيو ويو ؛ 0
تاريخ ؛ 2013-03-14


تصويرون


Taratsaki.gif

ٽراٽسڪي



ٽائيم لائين

1879.00.00-A.D
ٽراٽسڪيءَ 1879ع ۾ پيدا ٿيو

1940.05.00-A.D
ٽراٽسڪي کي مئي 1940ع ۾ ميڪسيڪو شهر اندر هڪ برف ڪٽيندڙ ڪهاڙيءَ سان قتل ڪيو ويو




sindhianaسنڌيانا--ٽراٽسڪي

ٽائيٽل ؛ ٽراٽسڪي


شاخ : شخصيت

ٽراٽسڪي (1940-1879 ):ٽراٽسڪيءَ جو پورو نالو ليو ڊيوڊ ووچ برانسٽين -ٽراٽسڪي- هو. هُو هڪ خوشحال هاريءَ جو پٽ هو، پڙهائيءَ دوران اسڪول ۾ هوشيار شاگرد ليکيو ويندو هو. 17 سالن جي ڄمار ۾ هڪ مارڪسي گروپ ۾ شامل ٿيو. ٻن سالن بعد هو پهريون دفعو گرفتار ٿيو. هو -ٽراٽسڪي- جي نالي سان پنهنجي هڪڙي جيلر جا نقلي ڪاغذ تيار ڪري 1902ع ۾ سائيبيريا جي جلاوطنيءَ مان ڀڄي نڪتو ۽ لنڊن هليو ويو، -جتي- هن انقلابي -اخبار- ”اسڪرا“ شايع ڪرائڻ ۾ لينن جو هٿ ونڊايو.
ٽراٽسڪي 1905ع ۾ روس موٽيو. هن سينٽ پيٽرسبرگ سوويت جي چيئرمئن جي حيثيت ۾ انهي سال واري -انقلاب- ۾ حصو ورتو. اُن -انقلاب- جي ڪري زار جي حڪومت مجبور ٿي عوام کي ڪجھه رعايتون ڏنيون. -ٽراٽسڪي- انهن سوشل ڊيموڪريٽن مان هو، -جن- انقلابي هڙتال کي -جاري- رکڻ جي ڪوشش ڪئي. جڏهن سوويتن کي چيڀاٽيو ويو، تڏهن هن کي به گرفتار ڪيو ويو. هو ٻئي ڀيري به سائيبيريا جي جلاوطنيءَ مان ڀڄي نڪتو ۽ 1907ع کان 1914ع تائين صحافي ٿي ويانا ۾ ڪم ڪيائين. پهرين مهاڀاري لڙائي ڇڙڻ وقت هو هڪ سرگرم انقلابيءَ جي حيثيت ۾ پهرين پيرس ۽ پوءِ نيويارڪ ۾ وڃي ٽڪيو. فبروري 1917ع ۾ -انقلاب- وسيلي زار جي حڪومت جو تختو اونڌو ٿيڻ کانپوءِ هو پيٽروگراڊ موٽي آيو. اُن سال -آڪٽوبر- ۾ بالشويڪن جيڪا فوجي -بغاوت- ڪئي، -ٽراٽسڪي- اُن جي مکيه اڳواڻن مان هو.
انقلاب کان پوءِ ٽراٽسڪي، پرڏيهي معاملن جو ڪميسار (اعليٰ آفيسر)مقرر ٿيو. هن کي 1918ع ۾ بريسٽ لٽووسڪ سبب ٺاهه ڪرڻ لاءِ جرمنيءَ سان ڳالهه ٻولهه ڪرڻ جو ڪم سونپيو ويو. اُن معاهدي سبب سوويت روس پهرين مهاڀاري لڙائيءَ -تان- هٿ کڻي ويو ۽ جرمنيءَ کي امن جي قيمت طور پنهنجا وسيع علائقا ڏيڻا پيا.
انقلاب کان پوءِ وائيٽس (اڇن) گھرو لڙائي ڇيڙي ڇڏي ۽ مغربي ملڪن فوجي مداخلت ڪئي. ٽراٽسڪيءَ تي، ٻنهي سان منهن ڏيڻ جو ڪم رکيو ويو. هن زار جي رهيل فوج ۽ ٻين ڇڙوڇڙ ماڻهن کي گڏي سرخ فوج ٺاهي ۽ -ان- کي اهڙي ته ويڙهاڪ فوج بنائي ڇڏيائين، جو انهن -انقلاب- کي بچائي ورتو.
پر -انقلاب- کي اندروني طور سخت خطري سان منهن ڏيڻو پيو. مارچ 1921ع ۾ هارين مان نون ڀرتي ٿيل خلاصين، لينن گراڊ ڀرسان ڪرونستادت واري سامونڊي اڏي تي بالشويڪن جي اقتدار تي هڪ هٽيءَ خلاف احتجاج ۽ -بغاوت- ڪئي. ٽراٽسڪيءَ -برف- جي هن -پار- هڪدم حملي ڪرڻ جو حڪم ڏنو. جنهن ڪري خلاصين کي -برف- صاف ڪرڻ ۾ ڏهه ڏينهن لڳي ويا.
ٽراٽسڪي، گھرو ويڙهه دوران لينن کان پوءِ پارٽيءَ جي سڀ کان وڏي شخصيت ليکيو ويندو هو، پر هن ۽ -اسٽالن- ۾ ڏينهون ڏينهن شڪ ۽ اختلافات وڌڻ لڳا. -اسٽالن- جيتوڻيڪ ثانوي حيثيت جو مالڪ هو، پر هو به اهم شخصيت ليکيو ويندو هو. ٻنهي ۾ بي اعتمادي وڌڻ ڪري ٽراٽسڪيءَ جي حيثيت ڌڪجڻ لڳي. اُن کان پوءِ سندس لينن سان -ٽڪر- ٿيو. -اسٽالن- کي پارٽيءَ جو جنرل سيڪريٽري ٿاڦيو ويو. لينن 1924ع ۾ وفات ڪئي ته اسٽالن، ٽراٽسڪيءَ کي سندس جانشين ٿيڻ نه ڏنو. ٻنهي جي مخالفت نظرياتي دشمنيءَ جو روپ ورتو ۽ اُن ڳالهه تي سخت بحث ٿيڻ لڳا ته -انقلاب- کي روس تائين محدود رکجي يا سڄيءَ دنيا ۾ -انقلاب- آڻڻ جو پرچار ڪجي. -اسٽالن- -انقلاب- کي روس تائين محدود رکڻ پئي چاهيو، جڏهن ته -ٽراٽسڪي- سڄيءَ دنيا ۾ -انقلاب- پکيڙڻ تي زور ڏنو. نيٺ -اسٽالن- جو پارٽيءَ جي تنظيم تي قبضو ٿي ويو. -ٽراٽسڪي- کي ڪميسار واري عهدي -تان- لاٿو ويو ۽ کيس پولٽ بيورو مان نيڪالي ڏني وئي. 1925ع ۾ کيس پارٽيءَ مان به ڪڍيو ويو. آخرڪار کيس 1929ع ۾ يو. ايس. ايس. -آر- مان به -جلاوطن- ڪيو ويو. هو پهريائين ترڪي، پوءِ فرانس ۽ انهي کان پوءِ 1935ع ڌاري ناروي ۾ وڃي رهيو. پر -اسٽالن- ناروي جي حڪومت تي، کيس ملڪ مان ڪڍڻ لاءِ دٻاءُ وڌو، جنهنڪري هو 1937ع کان وڃي ميڪسيڪو ۾ رهيو.
پنهنجي جلاوطنيءَ دوران ٽراٽسڪيءَ ڏاڍي ذهانت سان -اسٽالن- تي سخت ٽيڪا ٽپڻي ڪندو رهيو. انهيءَ جي جواب ۾ -اسٽالن- اهو هُلايو ته ٽراٽسڪيءَ جا حامي -انقلاب- خلاف سازشون ڪري رهيا آهن. انهيءَ شڪ جي بنياد تي -اسٽالن- هزارين ماڻهو مارائي ڇڏيا ۽ 1936ع، 1937ع ۽ 1938ع ۾ نمائشي مقدمن جو سلسلو -جاري- رکيائين. اهي مقدما، لينن جي دوستن ۽ 1917ع واري بالشويڪ -انقلاب- جي اڳواڻن تي هلايا ويا. اهي اڳواڻ پارٽيءَ اندر مانائتا اڳواڻ ليکبا هئا. ڪيس هلندي گھڻو ڪري انهن اڳواڻن ترتيبوار غداري ۽ تخريب ڪاريءَ جو ”ڏوهه“ قبول ڪيو. خود ٽراٽسڪيءَ کي به مئي 1940ع ۾ ميڪسيڪو شهر اندر هڪ -برف- ڪٽيندڙ ڪهاڙيءَ سان قتل ڪيو ويو.
ٽراٽسڪيءَ ۽ لينن جي لکڻين گڏجي مارڪس جي انقلابي حڪمت عمليءَ واري فلسفي کي ڏاڍي ذهانت سان نئون روپ ڏنو. مارڪس جو نظريو صنعتي سماج ۾ -انقلاب- آڻڻ جو هو پر انهن ٻنهي گڏجي انهن کي زار واري روس جھڙي پٺتي پيل زرعي ملڪ ۾ -انقلاب- آڻڻ جو فلسفو بڻائي ڇڏيو. مئنشويڪن ۽ بالشويڪون ۾ جيڪي ڊگھا بحث مباحثا ٿيندا هئا. -تن- ۾ -ٽراٽسڪي- جيتوڻيڪ ڪڏهن به پوريءَ طرح انهيءَ ڳالهه جو اظهار نه ڪيو هو. پر کيس صاف نظر اچي رهيو هو ته لينن آمراڻي پارٽيءَ جو جيڪو نظريو ڏنو هو، اُن جو نتيجو آمريت جي شڪل ۾ ظاهر ٿيندو.
ٽراٽسڪيءَ جي ڪتابن ۾ ”روسي -انقلاب- جي تاريخ“، ”اسٽالن جي سوانح عمري“ ۽”دائمي انقلاب“ شامل آهن. پهريون ڪتاب هن صديءَ جو عظيم ڪم سمجھيو وڃي ٿو .ٻيو ڪتاب ڏاڍي ذهانت سان لکيل آهي ۽ ٽئين ڪتاب ۾ ٻڌايل آهي ته مارڪسي ”دائمي انقلاب“ اهو آهي، جيڪو ”طبقاتي حڪومت جي ڪنهن به سرشتي سان ڪوبه ٺاهه ناهي ڪندو.۽ اهو -انقلاب- تڏهن پورو ٿيندو، جڏهن سمورو طبقاتي سماج مڪمل طور ڊهي پوندو.“ ٽراٽسڪيءَ جا اهڙا فقرا ۽ ”بلوي ڪرڻ جي فن“ تي لکيل سندس نوٽ، انقلابي نظريو رکندڙن ۾ کيس سڀ کان وڌيڪ اثرائتو نظريي دان بنائين ٿا. ٽراٽسڪيءَ جا عقيدا سڄيءَ دنيا جي سوشلسٽن کي اڄ ڏينهن تائين اُتساهه ڏيارين ٿا.




رايا ؛
حوالو ؛ انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا جلد ٻيو

ڇا اوهان وٽ -ٽراٽسڪي- سان لاڳاپيل ڪو مواد تصوير يا نقشو وغيره آهي، ته اوهان اهو مواد انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا سان شيئر ڪريو، اسان هن داخلا کي اوهان جي مواد سان وڌيڪ بهتر بڻائينداسين.
مواد موڪلڻ لاءِ ڪلڪ ڪريو
ڇا هي مضمون اوهان کي پسند آيو ته هن بٽڻ تي ڪلڪ ڪريو
//
مکيه صفحو
داخلا صفحو
فهرست موضوع
فهرست الف ب
تاريخ جا حوالا
تصويرون
جامع سنڌي لغت
سنڌي انگريزي لغت
بلاگ ۽ بحث
مدد ڪريو
ڊاڪومينٽيشن
اسان بابت
رابطو ڪريو

ٽراٽسڪي - مان نڪتل ٻيون شاخون-


شخصيت - موضوع جون ٻيون داخلائون-
بابا بنکنڊي مهراج
بابا حاجي ميرمحمد
بابا سريچند
بابا صلاح الدين
بابا فريد مسعود گنج شڪر
بابا گرپت صاحب
بابا گوبند داس
بابا نيڀراڄ
بابر بادشاهه
بابو
بابو پالاري
بابو غلام حسين
باتو خان
بادام ناتوان
بادشاهه
بادل2
بادل جمالي
بادو درويش
بارٽل فريئر
باز محمد جوڻيجو ڊاڪٽر
باگو فقير
باقر سنائي
آتمارام لعلواڻي
بالاچ گرگيج
بالميڪي/والميڪي
بانو قدسيه
بانو محبوب
ٻاٻيهو
ٻاٻاڻي ڪيرت
بجار خان ڊومبڪي
آچار ڪاڪو
بچارام ليلارام ليڏواڻي
بچايو رند
بچل شاهه (بزرگ)
بچل شاهه جيلاني
بچل شاهه
بخاري پير
بخاري جمال الدين
سيد حاڪم علي شاهه بخاري
سيد محسن شاهه بخاري
ڪامريڊ عزيز سلام بخاري
مستور فاطمه بخاري
بختاور ڀٽو زرداري
بختاور پليجو
بختاور شهيد
بختيار چنا
بخش علي جتوئي
بخشل باغي
بخشڻ مهراڻوي
بدر الدين اڄڻ ڊاڪٽر
بدر سميجو
بدر سومرو
ٻاگهل ٻائي
ٻاگهي
ٻانڀڻ
ٻانڀڻ ڊاڪٽر رفيق احمد
ٻانهون خان شيخ
ٻائي ٻڍي
ٻڌ
ٻڍل بيگ ميرزا
ٻڍل شاهه بخاري
ٻڍل شاهه ولد نواب شاهه
ٻرڙو محبت علي ڊاڪٽر
ٻگهيو محمد قاسم ڊاڪٽر
ٻلديو گاجرا
ٻلديو گرمکسنگهه گهنشاڻي
ٻلديو مٽلاڻي
ارنيسٽ ٽرمپ
ٻنوي سيف
ٻوڌراج ٻوڌ
استاد نظاماڻي
اسحاق جمالي ڊاڪٽر
اسحاق سنڌي قلندر پاٽائي
اسدالله ڀٽو
اسدالله ڀٽو پروفيسر
اسدالله شاهه فدا ٽکڙائي حڪيم
اسدالله کهڙوي
اسدالله لاڙڪ ڊاڪٽر
اسد جمال پلي ڊاڪٽر
اسرار شام
اسراڻ غلام محمد، خانبهادر
اسڪائوٽ تحريڪ جو باني
اسڪندر مرزا
اسماعيل بن حضرت امام جعفر الصادق
اسماعيل چانڊيو
اسماعيل شاهه بخاري
اسماعيل فقير ڏيرو
اسماعيل فقير سمون
اشتياق انصاري
اشتياق حسين قريشي ڊاڪٽر
اشرف. ڊبليو. تاباني
اشرف سمون ڊاڪٽر
اشرف شاهه ڪامارائي
اشعري
اصحاب ڪهف
اظهر گيلاني
اعجاز علي بيگ مرزا
اعجاز علي خواجه
اعجاز قريشي پروفيسر
اعظم خان


.....شخصيت موضوع جون وڌيڪ داخلائون

انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا، پراجيڪٽ آف سنڌي لئنگئيج اٿارٽي، حق ۽ واسطا محفوظ آهن