داخلا ؛ 5931
پڙهيو ويو ؛ 349
پسند ڪيو ويو ؛ 0
تاريخ ؛ 2013-03-28


تصويرون




ٽائيم لائين




sindhianaسنڌيانا--ٽلٽي

ٽائيٽل ؛ ٽلٽي


شاخ : ڳوٺ

ٽلٽي: دادو ضلعي (هاڻي ڄامشوري) جو هيءُ قديم تاريخي ڳوٺ ۽ شهر، قديم دور ۾ سنڌو درياهه ڀرسان هو. انهيءَ پراڻي شهر جا کنڊر، اڄ تائين دڙن جي صورت ۾ موجود آهن. درياهه جي ڇڏيل پيٽ ۾ ڍنڍون ٺهي پيون آهن، -جن- مان ڪاري ڍنڍ، -بخاري- ڍنڍ ۽ شاهه ڳڙهه ڍنڍ اڄ به موجود آهن.
سمن جي دور جي مشهور علمي ۽ قومي شخصيت مخدوم -بلاول- جو تعلق به هن ئي شهر سان هو. جڏهن سنڌ جي آزاديءَ ۽ سلامتيءَ تي ارغونن جو حملو ٿيو، تڏهن مخدوم -بلاول- ارغونن کي للڪاريو. اهوئي سبب آهي، جو ارغونن کيس گهاڻي ۾ پيڙائي شهيد ڪرايو. آڳاٽي وقت ۾ -ٽلٽي-، وڏو درياهي -پتڻ- هو. سمن جي دور ۾ هي شهر واپاري شهر هو. شاهه بيگ -ارغون- جي زماني ۾ ٽلٽيءَ ۾ ٻه جنگيون لڳيون، پهرين -جنگ- شاهه حسن -ارغون- (شاهه بيگ -ارغون- جي پٽ) سان ٿي، جنهن ۾ هُن هارايو. پوءِ جلد ئي -ان- -جنگ- جي بدلي وٺڻ لاءِ شاهه بيگ -ارغون-، ارغونن ۽ ترخانن جي وڏي فوج وٺي، درياهه ۾ ٻيڙين رستي -ٽلٽي پتڻ- تي پهتو. شاهه حسن -ارغون-، جيڪو هارايل لشڪر وٺي ڳاها طرف وڃي رهيو هو، اهو سيوهڻ مان مير فاضل ڪوڪلتاش جي اڳواڻيءَ ۾ تازو لشڪر وٺي ٽلٽيءَ پهتو. ٽلٽيءَ جي چوڌاري شاهه بيگ -ارغون- حملو ڪرايو، اها -جنگ- 9 -اپريل- 1520ع تي وڙهي وئي، جنهن ۾ -ٿر- جا سوڍا، راڻو رڻمل، جوڌا سنگهه، ساهتيءَ جا سهتا ۽ ٻيا ڪيترائي سورهيه شهيد ٿي ويا. دولهه درياهه خان جا ٻه پٽ مٺڻ خان ۽ محمود خان به هن -جنگ- ۾ شهيد ٿيا. محب وطن بزرگ مخدوم -بلاول- ٽلٽيءَ جي مجاهدن جي ڀرپور مدد ۽ حمايت ڪئي، جنهنڪري کيس -بغاوت- جو مجرم قرار ڏئي ارغونن پاران شهيد ڪيو ويو. ٽلٽيءَ ۾ مخدوم -بلاول- جي مشهور درسگاهه هئي، جنهن ۾ هُن ديس واسين کي، قرآن شريف، -تفسير-، حديث، فقه، شريعت ۽ جهاد جي موضوعن کان روشناس ڪرايو. سندس درسگاهه ظاهري علم جي پالوٽ سان گڏ، روحاني فيض جو به وڏو مرڪز هئي. -ٽلٽي- شمس العلماءَ عمر -بن- محمد دائودپوٽي جو اباڻو ڳوٺ به آهي.
ٽلٽي، تعلقي سيوهڻ جي هڪ ديهه پڻ آهي، جنهن ۾ هيٺيان ڳوٺ -آباد- آهن:
غلام محمد سولنگي، سلطان ٻرڙو، -امام- بخش جي مياڻي، غلام محمد جي مياڻي، احمد مياڻي، مٺو حاجاڻو، ميرجت، -ٽلٽي-، گدا -جت- ۽ خان محمد گاڏهي.




رايا ؛
حوالو ؛ انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا جلد ٻيو

ڇا اوهان وٽ -ٽلٽي- سان لاڳاپيل ڪو مواد تصوير يا نقشو وغيره آهي، ته اوهان اهو مواد انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا سان شيئر ڪريو، اسان هن داخلا کي اوهان جي مواد سان وڌيڪ بهتر بڻائينداسين.
مواد موڪلڻ لاءِ ڪلڪ ڪريو
ڇا هي مضمون اوهان کي پسند آيو ته هن بٽڻ تي ڪلڪ ڪريو
//
مکيه صفحو
داخلا صفحو
فهرست موضوع
فهرست الف ب
تاريخ جا حوالا
تصويرون
جامع سنڌي لغت
سنڌي انگريزي لغت
بلاگ ۽ بحث
مدد ڪريو
ڊاڪومينٽيشن
اسان بابت
رابطو ڪريو

ٽلٽي - مان نڪتل ٻيون شاخون-


ڳوٺ - موضوع جون ٻيون داخلائون-
بالاڪوٽ
بالي شاهه
ٻاٻوري (ڳوٺ)
آتڻاه موري
ٻاٺو (ڳوٺ)
بڇيري
بختيارپور
ٻاراچ (ڳوٺ)
ٻاروچو باغ
ٻاٻري
ٻٻري
ٻڌڪ
بدڪ (ڳوٺ)
ٻڍل فقير (ڳوٺ)
ٻلهڻ (ڳوٺ)
ٻنڊي
ٻورجي (ڳوٺ)
ٻورڙي
ٻولھاڙي (ڳوٺ)
ٻهارا
ٻيٽو جتوئي
اسلام آباد 2
اسلام پور
ٻيلو پتڻ
اڪرو
اگهاماڻي تڙ-بندر
بڊو (ڳوٺ)
برهماڻي (ڳوٺ)
امروٽ شريف
اپلاڻ
آراضي
بقادار شاهه (ڳوٺ)
بڪيرا (ڳوٺ)
بڪيرا شريف
بکو لاشاري
بگا
آمريو
بيگن جروار
بهرام هاٿيان
بهڻ2
آڪري
آڪلو
بوبڪ
بوهري2
بوهي جا قبا2
بهار ڪالوني2
ٻلهڙيجي
اڪتڙ عاربي ڳوٺ
تڪيو محمد پناهه
تلي 3
ڀالِوا
ڀاڻوٺ
ڀاوند لاکا
ڀٽا 2
ٺٽي
ٺٽي2
ٺري
ڀَرچُونڊي
ٺوڙهي3
ٺوڙهي بجار
ٺوڙهي بجار ۽ ٺوڙهي سهراب
تڙ خواجا
ڀنگر آچا2
ڀنگر آچا3
ٽپال
ڀوتڙا
ڀورٽي2
ڀولا ڪلهوڙا1
ڀَيرو2
ٽلٽي
ٽنڊو
ٽنڊو بهاول
ٽنڊو رحيم خان
ٽنڊو سائينداد
ٽنڊو ڪولاچي
ٽنڊو گامون
ٽنڊو گوندل
ٽنڊو مٺا خان
تونگ 3
تونگ شريف
تاجپور
تاراهه ڳوٺ
ٿرڙي جادو شھيد
ٿنگھئو
پير جو ڳوٺ
پير ذاڪري
پاٽويون
جلب ديرو
جائيه
پاسو
پانڌي جي ٽڪري
پانڌي واھي
پتڻ ناصراڻي
جنجهه
جنهاڻ 2
جنهاڻ سومرو


.....ڳوٺ موضوع جون وڌيڪ داخلائون

انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا، پراجيڪٽ آف سنڌي لئنگئيج اٿارٽي، حق ۽ واسطا محفوظ آهن