داخلا ؛ 6927
پڙهيو ويو ؛ 355
پسند ڪيو ويو ؛ 0
تاريخ ؛ 2013-06-06


تصويرون




ٽائيم لائين

1573.00.00-A.D
سيد عليءَ جو انتقال 981هه بمطابق 1573ع ۾ ٿيو




sindhianaسنڌيانا--پير عالي

ٽائيٽل ؛ پير عالي


شاخ : شخصيت

پير عالي: -پير عالي- حضرت شيخ بهاءُ الدين زڪريا ملتانيءَ جي اولاد مان هو. ترخاني عهد 962هه بمطابق 1554ع کان 1000هه بمطابق 1591ع ۾سفر ڪندي -ٺٽي- اچي پهتو. -تحفة الڪرام- جي روايت آهي ته: پاڻ سيد علي ثاني شيرازيءَ جي -باغ- ۾ وڻ هيٺان اچي ويهي رهيو. شام جو مالهي کوهه مان ڏاند ڇوڙي گھر هليو ويو. ليڪن پير عاليءَ جي نظر ڪرم سان، نار پوءِ به هلندو رهيو ۽ پوري رات -باغ- کي -پاڻي- ايندو رهيو. سيد عليءَ 981هه بمطابق 1573ع) تائين اها حقيقت پهتي، ته هو راز سمجھي ويو ۽ پاڻ هلي اچي پير عاليءَ وٽ پهتو. ٻنهي هڪ ٻئي کي ڏٺو، هڪ ٻئي کي پرکيو ۽ گھڻي دير تائين پاڻ ۾ رهاڻ ڪندا رهيا. -پير عالي- -ان- کان پوءِ ڪيڏانهن به نه ويو ۽ مستقل رهائش -ٺٽي- ۾ اختيار ڪيائين، شادي به ڪيائين جنهن مان کيس چار فرزند ٿيا. (1) ابو محمد، (2) صالح محمد معروف فاضل محمد، (3) ولي محمد ۽ (4) محمد فاضل. پهريان ٽي پٽ سندس جيئري ئي جهان ڇڏي ويا، چوٿون پٽ محمد فاضل کانئس پوءِ مسند تي ويٺو ۽ هڪ ڪامل بزرگ ٿيو. هن بزرگ سيد عليءَ جي پٽ سيد -جلال- سان ساڳي ميٺ ۽ محبت قائم رکي، جھڙي سندس بزرگن جي وچ ۾ هئي. سيد عليءَ جو انتقال 981هه بمطابق 1573ع ۾ ٿيو. ترخانن جو دور 962 هه بمطابق 1554ع کان شروع ٿئي ٿو. -ان- مان معلوم ٿئي ٿو ته پير عالي، سيد علي جي وفات کان اڳ ڪي سال هتي آيو هوندو. امڪان آهي ته ميرزا عيسيٰ جي ابتدائي دور ۾آيو هجي.
پير عاليءَ جي وفات جي سال جي به ڄاڻ نه آهي. هڪ دستخطي -بياض- ۾ سندس وصال جو سال 998هه بمطابق 1589ع ڄاڻايل آهي، جيڪو سال -ترخان- دور جي آخري ڏينهن جو آهي. ميرزا -جاني- بيگ -ان- وقت حاڪم هو ۽ هڪ سال کان پوءِ يعني 999هه بمطابق 1590ع ۾ -اڪبر بادشاهه- سنڌ مٿان ڪاهي آيو. مڪليءَ تي جنهن هنڌ سندس قبر آهي، انهيءَ جاءِ تي عبادت ۽ رياضت جو آستان هو، قبرستان هن وقت ويران نظر اچي ٿو ۽ هي آستان مڪلي قبرستان جي ڏاکڻي حصي ۾ آهي، عيدگاهه کان هڪ ميل اولهه طرف اچبو ته پهريون ميڪرا ڍنڍ جو هيٺاهون پيٽ نظر ايندو، -ان- کان ٽپي مٿي اچبو ته ميڪرا ڍنڍ جي ڪنڌيءَ کان اولهه طرف قبرستان آهي. ڍنڍ قبرستان جي -اتر- کان شروع ٿي -اوڀر- کان ٿيندي ڏکڻ ۾ وڃي ڪلان ڪوٽ واريءَ ڍنڍ سان ملي ٿي. قبرستان جي ايراضي ٻن حصن ۾ ورهايل آهي، ڏکڻ کان داخل ٿبو ته پهريون حصو ايندو، جنهن ۾ مسافرن، زيارتين ۽ ميلي وارن لاءِ ڪچيون اوطاقون ورانڊن جي نموني ٺهيل آهن. وچ تي ڪشادو اڱڻ آهي، جنهن ۾وڻ هيٺان پاڻيءَ جا مٽ رکيا آهن. اوڀارن ۽ اولاهن ورانڊن کي وچ -تان- سنهي گھٽي هڪ ٻئي کان جدا ڪري ٿي. اها گھٽي لنگھي ٻئي حصي ۾ داخل ٿبو، جيڪو حصو قبرستان جو آهي. جيئن گھٽيءَ مان ٻاهر ٿبو ته سامهون هڪ ڪچي ٿلهي تي ڪيترين قبرن جي وچ ۾ پير عاليءَ جي قبر نمايان نظر ايندي. جيڪا ڪچي آهي ۽ پڪين سرن جي ٽوٽن ۽ -پٿر- جي ٽڪرن سان ڍڪيل آهي. چيو وڃي ٿو ته ڪچيءَ قبر ٺاهڻ لاءِ خود پير صاحب جو پنهنجو حڪم هو، تنهنڪري قبرستان جون سڀئي قبرون اهڙيءَ طرح ڪچيون آهن. ساڳيءَ ريت -ٿلهو- به ڪچو آهي.
مڪليءَ جي جنهن جاءِ تي پير عاليءَ جي قبر آهي اتي ئي سندس آستانو هو، اتي هر جمعي رات سماع جي محفل ٿيندي آهي .




رايا ؛
حوالو ؛ انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا جلد ٽيون

ڇا اوهان وٽ -پير عالي- سان لاڳاپيل ڪو مواد تصوير يا نقشو وغيره آهي، ته اوهان اهو مواد انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا سان شيئر ڪريو، اسان هن داخلا کي اوهان جي مواد سان وڌيڪ بهتر بڻائينداسين.
مواد موڪلڻ لاءِ ڪلڪ ڪريو
ڇا هي مضمون اوهان کي پسند آيو ته هن بٽڻ تي ڪلڪ ڪريو
//
مکيه صفحو
داخلا صفحو
فهرست موضوع
فهرست الف ب
تاريخ جا حوالا
تصويرون
جامع سنڌي لغت
سنڌي انگريزي لغت
بلاگ ۽ بحث
مدد ڪريو
ڊاڪومينٽيشن
اسان بابت
رابطو ڪريو

پير عالي - مان نڪتل ٻيون شاخون-


شخصيت - موضوع جون ٻيون داخلائون-
بابا بنکنڊي مهراج
بابا حاجي ميرمحمد
بابا سريچند
بابا صلاح الدين
بابا فريد مسعود گنج شڪر
بابا گرپت صاحب
بابا گوبند داس
بابا نيڀراڄ
بابر بادشاهه
بابو
بابو پالاري
بابو غلام حسين
باتو خان
بادام ناتوان
بادشاهه
بادل2
بادل جمالي
بادو درويش
بارٽل فريئر
باز محمد جوڻيجو ڊاڪٽر
باگو فقير
باقر سنائي
آتمارام لعلواڻي
بالاچ گرگيج
بالميڪي/والميڪي
بانو قدسيه
بانو محبوب
ٻاٻيهو
ٻاٻاڻي ڪيرت
بجار خان ڊومبڪي
آچار ڪاڪو
بچارام ليلارام ليڏواڻي
بچايو رند
بچل شاهه (بزرگ)
بچل شاهه جيلاني
بچل شاهه
بخاري پير
بخاري جمال الدين
سيد حاڪم علي شاهه بخاري
سيد محسن شاهه بخاري
ڪامريڊ عزيز سلام بخاري
مستور فاطمه بخاري
بختاور ڀٽو زرداري
بختاور پليجو
بختاور شهيد
بختيار چنا
بخش علي جتوئي
بخشل باغي
بخشڻ مهراڻوي
بدر الدين اڄڻ ڊاڪٽر
بدر سميجو
بدر سومرو
ٻاگهل ٻائي
ٻاگهي
ٻانڀڻ
ٻانڀڻ ڊاڪٽر رفيق احمد
ٻانهون خان شيخ
ٻائي ٻڍي
ٻڌ
ٻڍل بيگ ميرزا
ٻڍل شاهه بخاري
ٻڍل شاهه ولد نواب شاهه
ٻرڙو محبت علي ڊاڪٽر
ٻگهيو محمد قاسم ڊاڪٽر
ٻلديو گاجرا
ٻلديو گرمکسنگهه گهنشاڻي
ٻلديو مٽلاڻي
ارنيسٽ ٽرمپ
ٻنوي سيف
ٻوڌراج ٻوڌ
استاد نظاماڻي
اسحاق جمالي ڊاڪٽر
اسحاق سنڌي قلندر پاٽائي
اسدالله ڀٽو
اسدالله ڀٽو پروفيسر
اسدالله شاهه فدا ٽکڙائي حڪيم
اسدالله کهڙوي
اسدالله لاڙڪ ڊاڪٽر
اسد جمال پلي ڊاڪٽر
اسرار شام
اسراڻ غلام محمد، خانبهادر
اسڪائوٽ تحريڪ جو باني
اسڪندر مرزا
اسماعيل بن حضرت امام جعفر الصادق
اسماعيل چانڊيو
اسماعيل شاهه بخاري
اسماعيل فقير ڏيرو
اسماعيل فقير سمون
اشتياق انصاري
اشتياق حسين قريشي ڊاڪٽر
اشرف. ڊبليو. تاباني
اشرف سمون ڊاڪٽر
اشرف شاهه ڪامارائي
اشعري
اصحاب ڪهف
اظهر گيلاني
اعجاز علي بيگ مرزا
اعجاز علي خواجه
اعجاز قريشي پروفيسر
اعظم خان


.....شخصيت موضوع جون وڌيڪ داخلائون

انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا، پراجيڪٽ آف سنڌي لئنگئيج اٿارٽي، حق ۽ واسطا محفوظ آهن