سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
هجري تاريخ ۾
سنڌي ٻوليءَ جي تاريخ ۾ سنڌ بابت پھريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنھن جا هن وقت تائين 13جلد پڌرا ڪيا ويا آهن، چوڏهون جلد پڻ آخري مرحلي ۾ آهي، جڏهن ته پھريون جُلد پڻ ٻيھر واڌارن سڌارن سان بائيبل پيپر تي مناسب جلدبنديءَ سان ڇپايو پيو وڃي. 2019ع ۾ سنڌ هاءِ ڪورٽ جي فاضل جج، جسٽس صلاح الدين پنھور ’انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا‘ جي ڇپيل جلدن ۾ ڪجهه غلطين جي نشاندهي ۽ داخلائن جي ترتيب بابت تڏهوڪي سيڪريٽري ثقافت جناب اڪبر لغاري کي عملي طور درستيون ڪرڻ جي هدايتن کانپوءِ اڪبر صاحب جي سربراهيءَ ۾ ايڊيٽوريل بورڊ جڙيو، جنھن ۾ جناب مدد علي سنڌي، ڊاڪٽر اسحاق سميجو ۽ ڊاڪٽر شير مھراڻي شامل هئا، جن سموري مواد جو مرحليوار جائزو وٺي معزز عدالت کي اداري معرفت رپورٽ پيش ڪئي ۽ جنهن کانپوءِ انهن سڌارن جو ڪم شروع ڪيو ويو. ڇاڪاڻ ته لغتن ۽ انسائيڪلوپيڊيائن جو تحقيقي ڪم مستقل هلندڙ ۽ سڌارن جوڳو هوندو آهي، انھيءَ جذبي سان سنڌي ٻوليءَ جو بااختيار ادارو هن اهم تاريخي ماخذ کي وڌ کان وڌ مستند بنائڻ لاءِ ڪوششون جاري رکندو پيو اچي. اداري جي قيام (1991ع) کان ئي سن..... وڌيڪ پڙهو
رواداري: رواداريءَ کي انگريزيءَ ۾ Co-existence (بقاءِ باهمي) سڏجي ٿو. سنڌي سماج ۾ رواداريءَ واري خاصيت اهم رهي آهي، جنهن موجب تعصب ڪونه رکڻو آهي ۽ هڪٻئي سان ڀائرن جهڙو ورتاءُ ڪرڻو آهي. آرين جي قانون صدين تائين هندستان ۾ ماڻهن کي چئن ذاتين، برهمڻ، کشتري، وئش ۽ شودرن ۾ ورهائي ڇڏيو هو. شودرن کي داس (غلام) يا اَڇوت بہ سڏيو ويندو هو، جن ۾ اڪثر غير مراعات يافتہ طبقن جا فرد شمار ڪيا ويندا هئا، جن کي ’اڻ آريا‘ بہ چيو ويو آهي، انهن کي گهٽ ذات چئي، انهن سان کاڌو پيتو تہ ڪو نہ ويندو هو، پر انهن جي هٿ لڳل شيءِ کي بہ پليت سمجهيو ويندو هو. ڪن جاين تي انهن جو اچڻ بند هوندو هو، ڪن کوهن مان هو پاڻي ڀري بہ نہ سگهندا هئا ۽ ڪن گهٽين مان سندن لنگهڻ تي پابندي هوندي هئي، پر سنڌ ان مرض کان ٻڌ ڌرم جي اثر سبب گهڻو آزاد هئي.
عربن جڏهن سنڌ تي قبضو ڪيو، تڏهن هنن غير مسلمان سان ڪيترائي مسلمانن کان مختلف شرط لاڳو ڪيا ۽ مٿن ’جزيہ‘ نالي خاص ٽيڪس لاڳو ڪيو ويو، پر هتان جي عام ماڻهن ۾ ڪو متڀيد يا فرق نہ رکيو. سنڌ ۾ مختلف صوفي سلسلن جي آمد سبب اهڙو روادارايءَ جو دستور پيو، جو هندو، مسلمانن جي درگاهن ۽ مسلمان درو....وڌيڪ پڙهو