تصويرون ۽ عنوان

سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا

تاريخ وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي

موضوع وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي

الف بي وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي

2026-05-27 عيسوي تاريخ ۾

* سنڌ مدرسة الاسلام (ادارا ۽ تنظيمون)

* سنڌي فلمون پسمنظر ۽ تاريخ (ڊراما ۽ فلم)

* هوش محمد شيدي (شخصيتون)

* اجمل بيگ مرزا (شخصيتون)

* خير محمد کوکر (صحافي)

* سنڌ ۾ عرب دور حڪومت (تاريخ)

* ڀوڏيسرڀدريشر نگري (ماڳ مڪان)

* جتوئي مولوي نذير حسين جلالي (شخصيتون)

* استاد بخاري (شاعر)

* عبدالغفور سيتائي (صحافي)

انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا

سنڌي زبان جي تاريخ ۾، سنڌ بابت پهريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنهن جا هن وقت تائين 13جلد ڇپجي پڌرا ٿي چڪا آهن، جڏهن تہ جلد چوڏھون پڻ تياريءَ جي آخري مرحلن ۾ آهي. هن اهم رٿا جو ابتدائي خاڪو تہ 1998ع ۾ جڙيو پر ان کان اڳ سنڌي ٻوليءَ جي با اختيار اداري جي قيام بعد 1991ع کان ئي اهڙي رٿا تي سوچ ويچار جو سلسلو شروع ٿيو هو. بعد ۾ ڊاڪٽر تنوير عباسيءَ هن رٿا جوابتدائي خاڪو تيار ڪيو ۽ 1998ع ۾ سنڌي ٻولي اٿارٽيءَ جي تڏهوڪي چيئرمين ڊاڪٽر غلام علي الانا باقائدي ريسرچ سيل ٺاهي نامور استاد ۽ عالم شيخ محمد اسماعيل کي انچارج مقرر ڪري نوجوان ريسرچرن جي ٽيم ترتيب ڏني. انهيءَ سلسلي ۾ سنڌ جي هر ضلعي ۾ اديبن ۽ سهڪاري ساٿين کي بہ مواد ۽ تصويرن وغيرہ جي سهڪار لاءِ خط لکيا ويا. ايڊيٽوريل بورڊ ۾ جناب محمد ابراهيم جويو، ڊاڪٽر فھميدہ حسين ، ڊاڪٽر ﷲ رکيو ٻُٽ، امداد حسيني، ڊاڪٽر شمس الدين تنيو ۽ تاج جويو شامل هئا. پهرئين جلد جو ڪم لڳ ڀڳ پورو ٿيو پر اهو ڇپائي جي مرحلي کان رهجي ويو، ڇاڪاڻ تہ 2001ع ۾ ڊاڪٽر غلام علي الانا جي وڃڻ بعد هن اسڪيم تي ڪم بند ٿي وي..... وڌيڪ پڙهو

** فريئر نامہ **

فريئر نامہ (قلمي نسخو): هن ڪتاب ۾ سنڌ جي ڪلهوڙن ۽ ٽالپر حڪمرانن بابت تفصيلي تاريخ ڏنل آهي. فارسي ٻوليءَ ۾ لکيل هن ڪتاب جو مصنف ميان يار محمد خان ولد مير مراد علي خان ٽالپر آهي. هي ڪتاب لکڻ بابت مصنف لکيو آهي تہ ”12 جمادي الثاني 1279ھہ/4 ڊسمبر 1862ع تي سر بارٽل فريئر منھنجي بنگلي تي آيو ۽ ڳالهيون ڪندي چيائين تہ مير صاحبن جي حڪومت جو سمورو احوال جيڪڏهن اوهان لکو تہ ڏاڍو چڱو ٿيندو، ڇو تہ ڪجهہ سالن کان پوءِ ڪو بہ اهڙو ماڻهو نہ بچندو، جيڪو اها تاريخ لکي سگهي. جنھن کان پوءِ راقم الحروف هي تاريخ (فريئر نامہ) لکي.“هيءَ تاريخ ڪمشنر سر بارٽل فريئر جي فرمائش تي لکي ويئي هئي، انھيءَ ڪري هن جو نالو ’فريئر نامہ‘ رکيو ويو. هي ڪتاب ٽن بابن ۾ ورهايل آهي. پھرئين باب ۾ ڪلهوڙن، ٻئي باب ۾ ٽالپر حاڪمن ۽ انھن جي حڪومت جو احوال ۽ ٽئين باب ۾ انگريز سرڪار جي حڪومت جو احوال شامل آهي. هيءُ ڪتاب فارسي نثر ۾ آهي، پر ڪٿي ڪٿي طويل فارسي شعر پڻ ڏنل آهن. ’فريئر نامي‘ جي ٻولي سادي ۽ عام آهي. هن تاريخي ڪتاب جو سنڌي ٻوليءَ ۾ ترجمو سنڌ جي نامور محقق ۽ تاريخدان ميرزا عباس علي بيگ ڪيو آهي.....وڌيڪ پڙهو