سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌي ٻوليءَ جي تاريخ ۾ سنڌ بابت پھريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنھن جا هن وقت تائين 13جلد پڌرا ڪيا ويا آهن، چوڏهون جلد پڻ آخري مرحلي ۾ آهي، جڏهن ته پھريون جُلد پڻ ٻيھر واڌارن سڌارن سان بائيبل پيپر تي مناسب جلدبنديءَ سان ڇپايو پيو وڃي. 2019ع ۾ سنڌ هاءِ ڪورٽ جي فاضل جج، جسٽس صلاح الدين پنھور ’انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا‘ جي ڇپيل جلدن ۾ ڪجهه غلطين جي نشاندهي ۽ داخلائن جي ترتيب بابت تڏهوڪي سيڪريٽري ثقافت جناب اڪبر لغاري کي عملي طور درستيون ڪرڻ جي هدايتن کانپوءِ اڪبر صاحب جي سربراهيءَ ۾ ايڊيٽوريل بورڊ جڙيو، جنھن ۾ جناب مدد علي سنڌي، ڊاڪٽر اسحاق سميجو ۽ ڊاڪٽر شير مھراڻي شامل هئا، جن سموري مواد جو مرحليوار جائزو وٺي معزز عدالت کي اداري معرفت رپورٽ پيش ڪئي ۽ جنهن کانپوءِ انهن سڌارن جو ڪم شروع ڪيو ويو. ڇاڪاڻ ته لغتن ۽ انسائيڪلوپيڊيائن جو تحقيقي ڪم مستقل هلندڙ ۽ سڌارن جوڳو هوندو آهي، انھيءَ جذبي سان سنڌي ٻوليءَ جو بااختيار ادارو هن اهم تاريخي ماخذ کي وڌ کان وڌ مستند بنائڻ لاءِ ڪوششون جاري رکندو پيو اچي. اداري جي قيام (1991ع) کان ئي سن..... وڌيڪ پڙهو
ڍاٽِي اُٺ: اٺ جو هيءُ نسل ٿر جي ’ڍٽ‘ واري علائقي ۾ ٿيندو آهي. هي اٺ قداور، بارگير ۽ پنڌ جا تکا ٿيندا آهن. ڍاٽي اُٺُ ۽ اُٺڻ/ ڏاچيءَ جي هلت، وهڪ ۽ سواريءَ جو انداز منفرد هوندو آهي. ٿر ۾ هاڻي آمدورفت ۽ ٽرانسپورٽ جي جديد سهوليتن سبب اٺن پالڻ جو شوق گهٽجندو ٿو وڃي، ان ڪري اُٺن جو هيءُ نسل ناياب ٿيندو وڃي ٿو. پاڪستان ۾ ڍاٽي اُٺ جي قيمت لکن روپين تائين ٻڌائي وڃي ٿي.
عبدالقادر جوڻيجي پنھنجي هڪ مقالي ۾ ڍاٽي اُٺ ۽ ڍاٽڻ اُٺِ جون وصفون بيان ڪيون آهن، جنهن موجب ڍاٽي اُٺُ بُت جو ڳرو، شڪل جو سھڻو ۽ هلڻ ۾ ائين ڄڻ ناچو نچندو هجي. جڏهن اڃا لاريون (گاڏيون) هن پٽ ۾ نہ آيون هيون تہ ٿر جا سادا ستابا ماڻهو ڍاٽي اٺن تي سفر ڪندا هئا. فيصلن ۽ شادين مرادين جي موقعن تي ڍاٽي اُٺن جي سواري شاهي سواري ڪري ليکبي هئي ڍاٽي اٺ جي برعڪس ڍاٽڻ اُٺ شِڪل ۾ بڇڙي ٿئي، اُن جو منهنجو چُوسالڙو ۽ پير دڦر ٿيندا آهن. ڍاٽي اُٺ قد ۾ ننڍو، پر هلي ائين ڄڻ گولي ڇُٽي.
ڍاٽڻ اُٺِ جڏهن کير پياڪ گنئوري يا توڏي هوندي آهي تہ مالڪ امتحان لھڻ لاءِ چڱيءَ خاصي کڏ کوٽي گنئوري کي کڏ ۾ وجهي، مٿان سندس ماءُ بيهاري ڇڏيندا آهن. جڏهن ....وڌيڪ پڙهو