سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌي زبان جي تاريخ ۾، سنڌ بابت پهريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنهن جا هن وقت تائين 13جلد ڇپجي پڌرا ٿي چڪا آهن، جڏهن تہ جلد چوڏھون پڻ تياريءَ جي آخري مرحلن ۾ آهي. هن اهم رٿا جو ابتدائي خاڪو تہ 1998ع ۾ جڙيو پر ان کان اڳ سنڌي ٻوليءَ جي با اختيار اداري جي قيام بعد 1991ع کان ئي اهڙي رٿا تي سوچ ويچار جو سلسلو شروع ٿيو هو. بعد ۾ ڊاڪٽر تنوير عباسيءَ هن رٿا جوابتدائي خاڪو تيار ڪيو ۽ 1998ع ۾ سنڌي ٻولي اٿارٽيءَ جي تڏهوڪي چيئرمين ڊاڪٽر غلام علي الانا باقائدي ريسرچ سيل ٺاهي نامور استاد ۽ عالم شيخ محمد اسماعيل کي انچارج مقرر ڪري نوجوان ريسرچرن جي ٽيم ترتيب ڏني. انهيءَ سلسلي ۾ سنڌ جي هر ضلعي ۾ اديبن ۽ سهڪاري ساٿين کي بہ مواد ۽ تصويرن وغيرہ جي سهڪار لاءِ خط لکيا ويا. ايڊيٽوريل بورڊ ۾ جناب محمد ابراهيم جويو، ڊاڪٽر فھميدہ حسين ، ڊاڪٽر ﷲ رکيو ٻُٽ، امداد حسيني، ڊاڪٽر شمس الدين تنيو ۽ تاج جويو شامل هئا. پهرئين جلد جو ڪم لڳ ڀڳ پورو ٿيو پر اهو ڇپائي جي مرحلي کان رهجي ويو، ڇاڪاڻ تہ 2001ع ۾ ڊاڪٽر غلام علي الانا جي وڃڻ بعد هن اسڪيم تي ڪم بند ٿي وي..... وڌيڪ پڙهو
شملو ڪلان II (Shamloo Kalan II: ماڳ): هيءُ ماڳ ضلعي جند صوبي پنجاب (هندستان) جي ڳوٺ شملو ڪلان کان ٻہ ڪلو ميٽر ڏکڻ ۾ آهي. شملو ڪلان- گائوتي روڊ هتان گذري ٿو. هيءُ ماڳ "10'12°29 ڊگريون اتر ويڪرائي ڦاڪ ۽ "16.2'23°76 ڊگريون اوڀر ڊگهائي ڦاڪ تي هڪ دڙي جي صورت ۾ موجود آهي. ماڳ 10 هيڪٽرن تي پکڙيل آهي. هن ماڳ جو ڏکڻ وارو حصو سندر ڪئنال ۾ اچي ويو آهي، جڏهن تہ اوڀر، اولھہ ۽ اتر وارو گهڻو حصو زرعي زمين جي والار هيٺ آهي. ماڳ جو صرف وچؤن حصو بچيو آهي. هن ماڳ جي پهرين پڙتال هندوستان جي قديم آثارن جي ماهر امرسنگهہ ڪئي. هن جي چوڻ موجب هتي پوئين هڙاپائي دور جي ٺڪراٺي سان گڏ اوائلي هڙاپائي دور جي ٿورو گهڻو ٺڪراٺو ملي ٿو.
هتي جڏهن گهري نظر سان وٿن جو مطالعو ڪيو ويو تہ هتان چئن دورن جون وٿون مليون، اڳ هڙاپائي دور (Pre- Harappan Period) يا هاڪڙا ويئر وارو دور، (2) اوائلي هڙاپائي (Early Harappan Period) ۽ تاريخي دور شامل آهن. دڙي جي مٿاڇري تي اوائلي هڙاپائي دور جي ڪچي ڀت اڃا بيٺل آهي، جنهن جي ڊيگهہ 7 ميٽر آهي. اتي سرن جي بٺي جا آثار بہ ملن ٿا. ٺڪراٺي کان سواءِ ٻيون وٿون بہ چڱي تعداد ۾ مليون آهن. جن....وڌيڪ پڙهو