تصويرون ۽ عنوان

سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا

تاريخ وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي

موضوع وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي

الف بي وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي

2026-08-01 عيسوي تاريخ ۾

* سچل سرمست (شاعر)

* سنڌي ٻولي (ٻوليون)

* سنڌ جو لوڪ ادب (ادب)

* سنڌ ۾ عرب دور حڪومت (تاريخ)

* ڪافي (شاعري)

* امداد حسيني (شاعر)

* سنڌي موسيقيءَ جي تاريخ (موسيقي)

* فضل احمد بچاڻي (شخصيتون)

* جَڳُل مهيسر (شخصيتون)

انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا

سنڌي زبان جي تاريخ ۾، سنڌ بابت پهريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنهن جا هن وقت تائين 13جلد ڇپجي پڌرا ٿي چڪا آهن، جڏهن تہ جلد چوڏھون پڻ تياريءَ جي آخري مرحلن ۾ آهي. هن اهم رٿا جو ابتدائي خاڪو تہ 1998ع ۾ جڙيو پر ان کان اڳ سنڌي ٻوليءَ جي با اختيار اداري جي قيام بعد 1991ع کان ئي اهڙي رٿا تي سوچ ويچار جو سلسلو شروع ٿيو هو. بعد ۾ ڊاڪٽر تنوير عباسيءَ هن رٿا جوابتدائي خاڪو تيار ڪيو ۽ 1998ع ۾ سنڌي ٻولي اٿارٽيءَ جي تڏهوڪي چيئرمين ڊاڪٽر غلام علي الانا باقائدي ريسرچ سيل ٺاهي نامور استاد ۽ عالم شيخ محمد اسماعيل کي انچارج مقرر ڪري نوجوان ريسرچرن جي ٽيم ترتيب ڏني. انهيءَ سلسلي ۾ سنڌ جي هر ضلعي ۾ اديبن ۽ سهڪاري ساٿين کي بہ مواد ۽ تصويرن وغيرہ جي سهڪار لاءِ خط لکيا ويا. ايڊيٽوريل بورڊ ۾ جناب محمد ابراهيم جويو، ڊاڪٽر فھميدہ حسين ، ڊاڪٽر ﷲ رکيو ٻُٽ، امداد حسيني، ڊاڪٽر شمس الدين تنيو ۽ تاج جويو شامل هئا. پهرئين جلد جو ڪم لڳ ڀڳ پورو ٿيو پر اهو ڇپائي جي مرحلي کان رهجي ويو، ڇاڪاڻ تہ 2001ع ۾ ڊاڪٽر غلام علي الانا جي وڃڻ بعد هن اسڪيم تي ڪم بند ٿي وي..... وڌيڪ پڙهو

** ڏٺون يا ڏٺ پروليون **

ڏٺون يا ڏٺ پروليون: ’ڏٺ‘ لوڪ ادب جي هڪ صنف آهي، جنهن موجب ڪا وِٿ، ڪو سٽاءُ، يا ڪو واقعو ڏسي هنرمنديءَ سان نظم ۾ ان جا اهڃاڻ ڏيئي ’پرولي‘ راس ڪجي تہ اهڙي پروليءَ کي ’ڏٺ‘ يا ’ڏٺ پرولي‘ چئبو آهي. جيڪڏهن شيءِ هڪ آهي ۽ ان جي اهڃاڻن کي رمز سان بيان ڪيو ويو هجي تہ اها نسبتاً عام فھم ’ڏٺ يا ڏٺ پرولي‘ سڏجي ٿي. ڊاڪٽر نبي بخش خان بلوچ جي تحقيق مطابق اندازاً سئو ٻہ سئو سال کن اڳ، سنڌ جي سگهڙن ’ڏٺن‘ جي ڏي وٺ کي پنھنجي رهاڻ ذريعي ڪافي فروغ ڏنو ۽ اکين سان ڏٺل شين يا واقعن کان وک وڌائي، خيالي واقعا تصور ۾ رکي ڏٺون جوڙيائون، جيڪي پوين سگهڙن جي صدري روايتن ذريعي محفوظ رهيون ۽ اڃا تائين لوڪ ادب ۾ رائج رهنديون پيون اچن. ڏٺ پروليون هيٺينءَ ريت هونديون آهن: قد ڪوٽ، پڇ ڊگهي، نالي چڱي نار، هر ڪنهن پکيءَ پر ٻه، هن پکيءَ پر چار، ڪُهينس تہ رت نہ نڪري، جنهن جو ماس ناهي درڪار، جڏهن چڙهي، شوق شڪار، تہ نر ماري ٿي نار. (ڀنڀوري) ڪاري ڪڪر گوڙ سان، ٿو ڏهاڙي وَسي، نڪا ڦڙي آبَ جي، نڪو ريج رُسي، اُن جي وس پسي، عالم ئي آباد رهي. (چنڊ) ....وڌيڪ پڙهو