داخلا نمبر	288
عنوان	باھہ
شاخ	مختلف
پڙهيو ويو	3214 ڀيرا
داخلا جو حوالو	انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا - جلد پهريون

باهه يا آتش

ماچيس جي تيليءَ سان باهه ٻارڻ

لائيٽر سان باهه ٻارڻ

ايمرجنسيءَ ۾ باهه وسائڻ جا اوزار

اوائلي انسان جي باهه ٻارڻ جا طريقا

باھہ

باھہ: هي قديم عنصر آهي، جيڪو زمين تي ٻين ’آدي‘ (هميشہ قائم رهندڙ) عنصرن سان گڏ وجود ۾ آيو. يونانين ۽ ان کان پوءِ مصرين جن چئن عنصرن کي بنيادي قرار ڏنو، تن ۾ باھہ بہ شامل آهي. هوا، باھہ، پاڻي ۽ مٽي بنيادي عنصر آهن. يوناني فلسفين کان پوءِ ايرانين باھہ کي مقدس عنصر ڄاڻي، اُن جي پوڄا ڪرڻ شروع ڪئي. بابل ۽ نينوا جي تھذيب ۾ باھہ جي پوڄا لاءِ وڏا آتش ڪدا ٺاهيا ويا. زردشتي دستور مطابق اُها جاءِ جتي مقدس باھہ رکي وڃي ٿي، عموماً اٺ - ڪنڊي ٺاهي ويندي هئي، جنهن جي وچ ۾ آتشدان هوندو هو. آهستي آهستي اهو دستور ٿي ويو تہ مقدس باھہ تي سج جي روشني نہ پوي، تنهن ڪري عبادتگاھہ اونداها رهڻ لڳا هئا. 31 ھہ/651ع ۾ جڏهن بلخ فتح ٿيو تہ اَهڙن آتش ڪدن جي باھہ هميشہ لاءِ ٿڌي ٿي ويئي. هندو ڌرم ۾ ’اندر ديوتا‘، باھہ جو ديوتا سڏيو وڃي ٿو.