ٽيڊئيس رڪشٽائن

ٽيڊئيس رڪشٽائن (Tadeus Reichstein ):رڪشٽائن ولد ايزيڊر (Isidor Reichstein) 20 جولائي 1897ع تي پولينڊ ۾ ڄائو. هن جو پيءُ انجينئر هو ۽ سندس ننڍپڻ ڪيف (Keiv) ۽ يوڪرائن ۾ گذريو. هن 1916ع ۾ ابتدائي تعليم جو امتحان پاس ڪري زيورچ جي فيڊرل ٽيڪنيڪل اسڪول ۾ داخل ٿيو ۽ 1920ع ۾ ڊپلوما پاس ڪئي. ٽيڊئيس 1933ع ۾ وٽامن سي (Ascorbic Acid) جي تاليف ۾ ڪاميابي حاصل ڪئي. هو 1934ع ۾ ٽيٽلر (Titular) جو پروفيسر ٿيو. ان دواسازي (ڪيميا) جو پروفيسر مقرر ٿيو. ٽيڊئيس بيسل (Basel) يونيورسٽي جي فارماسيوٽيڪل انسٽيٽيوٽ جو ڊائريڪٽر ٿيو ۽ ان عهدي تي 1950ع تائين فائز رهيو. هن 1948ع کان 1952ع تائين نامياتي ڪيميا جو انسٽيٽيوٽ ٺهرايو، جنهن جو هو ڊائريڪٽر مقرر ٿيو ۽ 1960ع تائين ان اداري ۾ ڪم ڪندو رهيو. هن 1953ع جي نوبل انعام حاصل ڪندڙ ڪيميادان سٽيڊنگر (Staudinger) جي زيرنگراني ۾ ”ڪافي جي خوشبو“ جي ذميوار مرڪبن تي تحقيق ڪندو رهيو. هن دريافت ڪيو تہ ان مان گهڻا مرڪب فيوران (Furan) ۽ پائرول (Pyrole) مان حاصل ٿيندڙ آهن. ٽيڊيئس جي ڄاڻ مطابق انهن مرڪبن ۾ گندرف بہ موجود هوندو آهي. هن ماهر ڪيميادان جي مقبوليت ڪارٽيڪائيڊون جي حوالي سان آهي. هن 1930ع واري ڏهاڪي ۾ ڪم ڪندي گهڻائي ڪارٽيڪائيڊ الڳ ڪيا. ٽيڊئيس کي ڪارٽيڪائيڊون تي تحقيق ڪرڻ جي اعتراف ۾ ڪينڊل ۽ هينڪ سان گڏ 1950ع ۾ نوبل انعام برائي طب/فعليات ۾ ڏنو ويو. هن جا ’ڪافي جي خوشبو‘ جي مرڪبن تي تحقيق تي ڪيئي مقاله ڇپيل آهن. ٽيڊيئس 1 آگسٽ 1996ع تي بيسل ۾ گذاري ويو.

داخلا ۾ استعمال ٿيل تاريخون

1897.07.20  عيسوي

ٽيڊئيس رڪشٽائن 20 جولائي 1897ع تي پولينڊ ۾ ڄائو

1996.08.01  عيسوي

ٽيڊئيس رڪشٽائن 1 آگسٽ 1996ع تي بيسل ۾ گذاري ويو

شخصيتون - ڀاڱي جون ٻِيون داخلائون