تصويرون ۽ عنوان

سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا

تاريخ وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي

موضوع وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي

الف بي وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي

2026-09-12 عيسوي تاريخ ۾

* سنڌي ادب ۾ مضمون نگاري (ادب)

* شيخ اياز (شاعر)

* بدين (شهر)

* تصوف (صوفي بزرگ ۽ سندن سلسلا)

* بيت (ادب)

* سنڌ ۾ انگريزن جو دور حڪومت (تاريخ)

* سنڌي صحافت ۽ اخبار نويسي پسمنظر ۽ تاريخ (تاريخ)

* ابن حيات پنهور (شخصيتون)

* سنڌ يونيورسٽي (درسگاھه)

انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا

سنڌي ٻوليءَ جي تاريخ ۾ سنڌ بابت پھريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنھن جا هن وقت تائين 13جلد پڌرا ڪيا ويا آهن، چوڏهون جلد پڻ آخري مرحلي ۾ آهي، جڏهن ته پھريون جُلد پڻ ٻيھر واڌارن سڌارن سان بائيبل پيپر تي مناسب جلدبنديءَ سان ڇپايو پيو وڃي. 2019ع ۾ سنڌ هاءِ ڪورٽ جي فاضل جج، جسٽس صلاح الدين پنھور ’انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا‘ جي ڇپيل جلدن ۾ ڪجهه غلطين جي نشاندهي ۽ داخلائن جي ترتيب بابت تڏهوڪي سيڪريٽري ثقافت جناب اڪبر لغاري کي عملي طور درستيون ڪرڻ جي هدايتن کانپوءِ اڪبر صاحب جي سربراهيءَ ۾ ايڊيٽوريل بورڊ جڙيو، جنھن ۾ جناب مدد علي سنڌي، ڊاڪٽر اسحاق سميجو ۽ ڊاڪٽر شير مھراڻي شامل هئا، جن سموري مواد جو مرحليوار جائزو وٺي معزز عدالت کي اداري معرفت رپورٽ پيش ڪئي ۽ جنهن کانپوءِ انهن سڌارن جو ڪم شروع ڪيو ويو. ڇاڪاڻ ته لغتن ۽ انسائيڪلوپيڊيائن جو تحقيقي ڪم مستقل هلندڙ ۽ سڌارن جوڳو هوندو آهي، انھيءَ جذبي سان سنڌي ٻوليءَ جو بااختيار ادارو هن اهم تاريخي ماخذ کي وڌ کان وڌ مستند بنائڻ لاءِ ڪوششون جاري رکندو پيو اچي. اداري جي قيام (1991ع) کان ئي سن..... وڌيڪ پڙهو

** چينا **

چينا (ذات): هڪ ذات جو نالو، جيڪا اصل ۾ ’شينا‘ يا ’ڇينا‘ آهي. هي ’جَـٽ‘ راجپـوتـن جـو هـڪ قبـيـلـو آهـي، جنـهـن جـو بنيـاد سـنـڌ کان آيل هڪ ”ڇينا جٽ“ کان شروع ٿيو. پنجاب ۾ گهڻن هنڌن تي سندن ڳوٺ آهن. گهڻو ڪري هن وقت ديري غازي خان ۾ سنڌو درياھہ جي ڪناري سان سندن وڏي آبادي آهي. روايت آهي تہ اٽڪل ست سؤ سال اڳ ڏکڻ سنڌ مان لڏي اچي سيالڪوٽ طرف آباد ٿيا. سنڌ جي ڊپٽي ڪليڪٽر شيخ صادق علي انصاري، سنڌ ۾ رهندڙ قبيلن بابت انگريزيءَ ۾ هڪ ڪتاب “The Musalman Races Found in Sind, Balochistan and Afghanistan” لکيو آهي، جنهن جي صفحي 45 تي ’ڇينا‘ قبيلي کي سمن جي شاخ سڏيو ويو آهي.

چينا جٽ سنڌ مان پنجاب ۾ آباد ٿيا ۽ پنھنجي نالي سان ڄام جو لقب لڳائيندا آيا آهن، جيڪو ’چوڌري‘ جو متبادل سنڌي لفظ آهي. هي اصل ۾ راجپوت آهن، جن کي سنڌ ۽ ملتان مان عربن ڌڪي ڪڍيو هو. ملتان تي هي خاندان 1445ع کان 1562ع تائين حڪمران رهيو. سندن حڪومت جو سما خاندان اچي خاتمو ڪيو هو. ڪرنل ٽاڊ مطابق هنن کي سومرا پنوار راجپوتن جي خاندان مان ڄاڻايو آهي، جن جو تعلق سوڍا نک سان هو. امرڪوٽ ۽ بکر بابت روايت آهي تہ هنن ئي آباد ڪيا هئا. وڌيڪ پڙهو