سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌي ٻوليءَ جي تاريخ ۾ سنڌ بابت پھريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنھن جا هن وقت تائين 13جلد پڌرا ڪيا ويا آهن، چوڏهون جلد پڻ آخري مرحلي ۾ آهي، جڏهن ته پھريون جُلد پڻ ٻيھر واڌارن سڌارن سان بائيبل پيپر تي مناسب جلدبنديءَ سان ڇپايو پيو وڃي. 2019ع ۾ سنڌ هاءِ ڪورٽ جي فاضل جج، جسٽس صلاح الدين پنھور ’انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا‘ جي ڇپيل جلدن ۾ ڪجهه غلطين جي نشاندهي ۽ داخلائن جي ترتيب بابت تڏهوڪي سيڪريٽري ثقافت جناب اڪبر لغاري کي عملي طور درستيون ڪرڻ جي هدايتن کانپوءِ اڪبر صاحب جي سربراهيءَ ۾ ايڊيٽوريل بورڊ جڙيو، جنھن ۾ جناب مدد علي سنڌي، ڊاڪٽر اسحاق سميجو ۽ ڊاڪٽر شير مھراڻي شامل هئا، جن سموري مواد جو مرحليوار جائزو وٺي معزز عدالت کي اداري معرفت رپورٽ پيش ڪئي ۽ جنهن کانپوءِ انهن سڌارن جو ڪم شروع ڪيو ويو. ڇاڪاڻ ته لغتن ۽ انسائيڪلوپيڊيائن جو تحقيقي ڪم مستقل هلندڙ ۽ سڌارن جوڳو هوندو آهي، انھيءَ جذبي سان سنڌي ٻوليءَ جو بااختيار ادارو هن اهم تاريخي ماخذ کي وڌ کان وڌ مستند بنائڻ لاءِ ڪوششون جاري رکندو پيو اچي. اداري جي قيام (1991ع) کان ئي سن..... وڌيڪ پڙهو
ڀڳت چنديرام: ڀڳت چنديرام رهڙڪي آستان جو ڀڳت هو. ڀڳت ڪنور رام جي ديھانت کان پوءِ ’رھڙڪي‘ آستان کي ڀڳت چنديرام سنڀاليندو ھو. سادي پوشاڪ، سادو چولو، ڌوتي ۽ مٿي تي اڇي ٽوپي ۽ ڪڏهن اڇي پڳ پائيندو ھو. سنڌ جي ڪنڊ ڪڙڇ ۾ راڳ جون محفلون ڪندو ھو، جيڪي ڪجهہ پئسو ڏوڪڙ، ڪپڙو لٽو راڳ جي محفل ۾ ملندو ھوس، سو غريبن، يتيمن ۽ بيواھن ۾ اتي جو اتي ورھائي ڇڏيندو ھو. جيئن ڀڳت ڪنوار رام ڪندو هو. سندس آواز بلند ۽ مٺو ھوندو ھو. ڪڏھن ڪڏھن ڳائيندي ڳائيندي سندس من ڀرجي ايندو ھو. سدائين نماڻائي ۽ نھٺائيءَ ۾ رھيو. ڀڳت چنديرام ڪيترن ئي اناٿن (بي سهارا) کي گهر وٺي ڏنا. جيڪڏھن ڪو سوالي ڀڳت وجهندي سوال ڪندو ھوس تہ اتي جو اتي جهولي ڪري سواليءَ جو عرض پورو ڪندو ھو. رھڙڪي آستان تي ڀڳت چنديرام، چيٽي چنڊ ۽ پوھي چنڊ جا ميلا منعقد ڪرائيندو هو. ميلي ۾ ڪيترن ئي ڀڳتن جون ٽوليون اينديون ھيون. ڀڳت چندي رام پاڻ بہ راڳ جي محفل مچائيندو ھو، ميلي تي ايندڙ مھمانن ۽ ڀڳتن لاءِ لنگر ھلندو ھو. هُو 42 ورھين جي ننڍي عمر ۾ 29 ڊسمبر 1969ع تي گذاري ويو.....وڌيڪ پڙهو