سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
هجري تاريخ ۾
سنڌي ٻوليءَ جي تاريخ ۾ سنڌ بابت پھريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنھن جا هن وقت تائين 13جلد پڌرا ڪيا ويا آهن، چوڏهون جلد پڻ آخري مرحلي ۾ آهي، جڏهن ته پھريون جُلد پڻ ٻيھر واڌارن سڌارن سان بائيبل پيپر تي مناسب جلدبنديءَ سان ڇپايو پيو وڃي. 2019ع ۾ سنڌ هاءِ ڪورٽ جي فاضل جج، جسٽس صلاح الدين پنھور ’انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا‘ جي ڇپيل جلدن ۾ ڪجهه غلطين جي نشاندهي ۽ داخلائن جي ترتيب بابت تڏهوڪي سيڪريٽري ثقافت جناب اڪبر لغاري کي عملي طور درستيون ڪرڻ جي هدايتن کانپوءِ اڪبر صاحب جي سربراهيءَ ۾ ايڊيٽوريل بورڊ جڙيو، جنھن ۾ جناب مدد علي سنڌي، ڊاڪٽر اسحاق سميجو ۽ ڊاڪٽر شير مھراڻي شامل هئا، جن سموري مواد جو مرحليوار جائزو وٺي معزز عدالت کي اداري معرفت رپورٽ پيش ڪئي ۽ جنهن کانپوءِ انهن سڌارن جو ڪم شروع ڪيو ويو. ڇاڪاڻ ته لغتن ۽ انسائيڪلوپيڊيائن جو تحقيقي ڪم مستقل هلندڙ ۽ سڌارن جوڳو هوندو آهي، انھيءَ جذبي سان سنڌي ٻوليءَ جو بااختيار ادارو هن اهم تاريخي ماخذ کي وڌ کان وڌ مستند بنائڻ لاءِ ڪوششون جاري رکندو پيو اچي. اداري جي قيام (1991ع) کان ئي سن..... وڌيڪ پڙهو
خواجڪي سنڌي: سومرن جي دور جي اسماعيلي بزرگ ۽ شاعر پير صدرالدين، پنهنجن نون مسلمان پوئلڳن/ اسماعيلين لاءِ ديني اصول ۽ عقيدا تحرير ڪرڻ واسطي ديوناگري خط سان هڪ نئون رسم الخط ايجاد ڪيو، جيڪو چاليھہ اکرن تي مشتمل هو، جنهن کي ‘چاليھہ اکري’ يا ‘خواجڪي سنڌي’ چيو وڃي ٿو. هي خط اڄ تائين خواجن/ اسماعيلين ۾ رائج آهي. بمبئيءَ ۾ هن رسم الخط جو ڇاپخانو بہ قائم هو، جنهن کي ’سنڌي پريس‘ چيو ويندو هو. هي هڪ سڌريل رسم الخط چيو وڃي ٿو.
خواجڪي لپي، پدي قسم جو رسم الخط آهي. جنهن ۾ ”اَ“ جو لاڪنو موجود آهن هن وقت هن رسم الخط ۾44 حرف صحيح يا وينجن ۽ 10 حرف علت آهن. اصل ۾ هن لپيءَ ۾ حرف صحيح جا 40 اکر ۽ حرف علت جا 8 اکر هئا، جن ۾ ورهاڱي کان پوءِ ف لاءِ هڪ اکر، ذ، ض،ظ ۽ ز لاءِ هڪ اکر، خ لاءِ هڪ اکر ۽ غ لاءِ هڪ اکر شامل ڪيو ويو، جڏهن تہ ٻٽن حرف علت لاءِ بہ ٻہ اکر شامل ڪيا ويا. هن لپي ۾ نرم تارونءَ وارا (Velar) 5 آواز، سخت تارونءَ وارا (Palatal) 5آواز، مور ڌني (Cerebrals) 5 آواز، ڏنداوان (Dental) 5 آواز، ٻن چپن وارا (Bilabial) 5 آواز، چُــــوسـڻـا ڌمـاڪـيـدار (Inplosive) 4 آواز، گهڪيدار (Fricative) 4 آو....وڌيڪ پڙهو