سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي
سنڌي ٻوليءَ جي تاريخ ۾ سنڌ بابت پھريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنھن جا هن وقت تائين 13جلد پڌرا ڪيا ويا آهن، چوڏهون جلد پڻ آخري مرحلي ۾ آهي، جڏهن ته پھريون جُلد پڻ ٻيھر واڌارن سڌارن سان بائيبل پيپر تي مناسب جلدبنديءَ سان ڇپايو پيو وڃي. 2019ع ۾ سنڌ هاءِ ڪورٽ جي فاضل جج، جسٽس صلاح الدين پنھور ’انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا‘ جي ڇپيل جلدن ۾ ڪجهه غلطين جي نشاندهي ۽ داخلائن جي ترتيب بابت تڏهوڪي سيڪريٽري ثقافت جناب اڪبر لغاري کي عملي طور درستيون ڪرڻ جي هدايتن کانپوءِ اڪبر صاحب جي سربراهيءَ ۾ ايڊيٽوريل بورڊ جڙيو، جنھن ۾ جناب مدد علي سنڌي، ڊاڪٽر اسحاق سميجو ۽ ڊاڪٽر شير مھراڻي شامل هئا، جن سموري مواد جو مرحليوار جائزو وٺي معزز عدالت کي اداري معرفت رپورٽ پيش ڪئي ۽ جنهن کانپوءِ انهن سڌارن جو ڪم شروع ڪيو ويو. ڇاڪاڻ ته لغتن ۽ انسائيڪلوپيڊيائن جو تحقيقي ڪم مستقل هلندڙ ۽ سڌارن جوڳو هوندو آهي، انھيءَ جذبي سان سنڌي ٻوليءَ جو بااختيار ادارو هن اهم تاريخي ماخذ کي وڌ کان وڌ مستند بنائڻ لاءِ ڪوششون جاري رکندو پيو اچي. اداري جي قيام (1991ع) کان ئي سن..... وڌيڪ پڙهو
جواهر لغات سنڌي اڪيچار: سنڌي-فارسي جي هن لغات جو مصنف 19 صديءَ جو برک سنڌي عالم آخوند عبدالرحيم عباسي آهي، هن لائق مصنف خالص سنڌي اچار وارن اکرن جي صورتن کي سنوارڻ ۽ سنڌي الف - ب جو شروع کان وٺي آخر تائين ترتيبوار سٽاءُ قائم ڪرڻ وارو جيڪو ڪارنامو سرانجام ڏنو آهي، سو تاريخي لحاظ سان وڏي اهميت وارو آهي. سندس الف- ب جي پٽي ۽ ڊاڪٽر ارنيسٽ ٽرمپ واري پٽيءَ کي ڀيٽڻ سان معلوم ٿئي ٿو تہ ڊاڪٽر ٽرمپ جيڪي ڪجهہ حاصل ڪيو سو گهڻي حد تائين آخوند عبدالرحيم کان ئي حاصل ڪيو. هيءَ اهميت واري لغت آهي، انهيءَ ۾ ڪو بہ شڪ نہ آهي تہ سنڌي لغات جي تصنيف ۽ تاليف جي تاريخ ۾ آخوند عبدالرحيم عباسيءَ جي لکيل هي ”جـواهــر لـغـات ســنـڌي اڪـيـچــار“ سنڌي-فارسي لغت ٺاهڻ وارو پهريون وڏو ڪارنامو آهي. لغت جي مصنف جي مقدمي مان هي نتيجا نڪرن ٿا تہ: هڪ تہ هيءَ لغت مصنف سنڌ سرڪار جي تعليم کاتي يا ورنيڪيولر ڪاميٽيءَ جي سفارش موجب ڪا نہ لکي، پر سندس پنھنجي ادبي حلقي وارن ساٿين جي خواهشن تي لکي، ٻيو تہ هن مقدمي جي ٻولي اڳ جي معلوم ٿئي ٿي، جنهن مان بہ ائين لڳي ٿو تہ هي 1850ع کان اڳ وارو دور هو. هن لغت جي هڪ خاص اها بہ خوبي آهي تہ ....وڌيڪ پڙهو