تصويرون ۽ عنوان

سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا

تاريخ وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي

موضوع وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي

الف بي وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي

2026-10-08 عيسوي تاريخ ۾

* لعل بخش لالڻ جهرڪائي (شخصيتون)

* تاريخ سنڌ ٽالپر دور پهرين چؤياري (ڪتاب)

* امام بري (شخصيتون)

* پٿرٽوڙٻوٽي (نباتات)

* مير علي مراد خان ٽالپر (شخصيتون)

* حيدر بخش جتوئي ڪامريڊ (شخصيتون)

* خديجہ مستور (شخصيتون)

* دادو مورو پُل (مختلف)

* شاھہ لطيف تي ٿيل تحقيق جا ڪتاب (ڪتاب)

* استاد بخاري (شاعر)

انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا

سنڌي ٻوليءَ جي تاريخ ۾ سنڌ بابت پھريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنھن جا هن وقت تائين 13جلد پڌرا ڪيا ويا آهن، چوڏهون جلد پڻ آخري مرحلي ۾ آهي، جڏهن ته پھريون جُلد پڻ ٻيھر واڌارن سڌارن سان بائيبل پيپر تي مناسب جلدبنديءَ سان ڇپايو پيو وڃي. 2019ع ۾ سنڌ هاءِ ڪورٽ جي فاضل جج، جسٽس صلاح الدين پنھور ’انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا‘ جي ڇپيل جلدن ۾ ڪجهه غلطين جي نشاندهي ۽ داخلائن جي ترتيب بابت تڏهوڪي سيڪريٽري ثقافت جناب اڪبر لغاري کي عملي طور درستيون ڪرڻ جي هدايتن کانپوءِ اڪبر صاحب جي سربراهيءَ ۾ ايڊيٽوريل بورڊ جڙيو، جنھن ۾ جناب مدد علي سنڌي، ڊاڪٽر اسحاق سميجو ۽ ڊاڪٽر شير مھراڻي شامل هئا، جن سموري مواد جو مرحليوار جائزو وٺي معزز عدالت کي اداري معرفت رپورٽ پيش ڪئي ۽ جنهن کانپوءِ انهن سڌارن جو ڪم شروع ڪيو ويو. ڇاڪاڻ ته لغتن ۽ انسائيڪلوپيڊيائن جو تحقيقي ڪم مستقل هلندڙ ۽ سڌارن جوڳو هوندو آهي، انھيءَ جذبي سان سنڌي ٻوليءَ جو بااختيار ادارو هن اهم تاريخي ماخذ کي وڌ کان وڌ مستند بنائڻ لاءِ ڪوششون جاري رکندو پيو اچي. اداري جي قيام (1991ع) کان ئي سن..... وڌيڪ پڙهو

** رتوڪوٽ 1 **

رتوڪوٽ 1: رتوڪوٽ ڪراچيءَ کان 27 ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي اڀرندي ڪنڊ کان ڏاکڻي سامونڊي پٽيءَ ۾ مُچق ٻيٽ تي آهي. مُچق ٻيٽ سنڌو نديءَ جي اتر اولھہ واري طرف آهي. مچق ٻيٽ ايراضيءَ ۾ بدگونيا نموني اولھہ ڏکڻ (اولھہ کان اوڀر) ۽ اتر اوڀر اٽڪل ساڍا 9 ڪلوميٽر آهي، جڏهن تہ ٻيٽ جي ويڪر ٽي ڪلوميٽر آهي. هاڻوڪي دؤر ۾ سامونڊي کاڌ سبب ٻيٽ جو پيٽ سوڙهو ٿي رهيو آهي. ڪنارن جي هيٺانهين ويرن جي چڙهڻ سبب ٻيٽ پاڻيءَ جي لپيٽ ۾ ايندو رهيو آهي. مُچق ٻيٽ جنهن کاريءَ تي آهي، ان جو منهن ڀنڀور ڏانهن ويندڙ لنگهہ ٺاهي ٿو. ان کاريءَ کي ڦٽي ڪريڪ، جاڙي ڪريڪ، ڇارا ۽ گهارو ڪريڪ بہ ڪوٺيو وڃي ٿو. هن کاريءَ جي اهميت ڀنڀور جي ڦِٽڻ سبب گهٽجي وئي، پر اڄڪلھہ هن کاريءَ جي ساڄي ڪناري ڀنڀور ۽ سمنڊ جي وچ ۾ قاسم پورٽ ٺھڻ ڪري، وري هن کاريءَ کي اهميت ملي آهي. مُچق ٻيٽ جيئن تہ وارياسي ۽ هيـٺائين زمين تي آهي. ان ڪري سامونڊي ويرون جڏهن بہ چڙهن ٿيون تہ ٻيٽ جو ڪافي حصو ٻُڏي وڃي ٿو. مُچق ٻيٽ تي هي تاريخي آثار 54 هيڪٽرن (135 ايڪڙن) ۾ پکڙيل آهن. مکيہ آثارن کي درياھہ جي ڪپ تي رهندڙ ماڻهو ’رتو ڪوٽ‘ سڏين ٿا. هي پنجن دڙن تي ڦهليل ماڳ آهي، جتان قديم وٿو....وڌيڪ پڙهو