تصويرون ۽ عنوان

سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا

تاريخ وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي

موضوع وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي

الف بي وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي

2026-06-24 عيسوي تاريخ ۾

هجري تاريخ ۾

* ڪربلا (شهر)

* شاعري (ادب)

* سنڌي شاعري (ڪتاب)

* حاجي غلام نبي مهيسر (شاعر)

* اياز لطيف پليجو (سياستدان)

* ٿر (جاگرافي ۽ ماڳ مڪان)

* جوهر بروهي (شخصيتون)

* خالد محمود سومرو ڊاڪٽر (شخصيتون)

* جي ايم سيد (شخصيتون)

* جعفر ميمڻ (صحافي)

انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا

سنڌي زبان جي تاريخ ۾، سنڌ بابت پهريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنهن جا هن وقت تائين 13جلد ڇپجي پڌرا ٿي چڪا آهن، جڏهن تہ جلد چوڏھون پڻ تياريءَ جي آخري مرحلن ۾ آهي. هن اهم رٿا جو ابتدائي خاڪو تہ 1998ع ۾ جڙيو پر ان کان اڳ سنڌي ٻوليءَ جي با اختيار اداري جي قيام بعد 1991ع کان ئي اهڙي رٿا تي سوچ ويچار جو سلسلو شروع ٿيو هو. بعد ۾ ڊاڪٽر تنوير عباسيءَ هن رٿا جوابتدائي خاڪو تيار ڪيو ۽ 1998ع ۾ سنڌي ٻولي اٿارٽيءَ جي تڏهوڪي چيئرمين ڊاڪٽر غلام علي الانا باقائدي ريسرچ سيل ٺاهي نامور استاد ۽ عالم شيخ محمد اسماعيل کي انچارج مقرر ڪري نوجوان ريسرچرن جي ٽيم ترتيب ڏني. انهيءَ سلسلي ۾ سنڌ جي هر ضلعي ۾ اديبن ۽ سهڪاري ساٿين کي بہ مواد ۽ تصويرن وغيرہ جي سهڪار لاءِ خط لکيا ويا. ايڊيٽوريل بورڊ ۾ جناب محمد ابراهيم جويو، ڊاڪٽر فھميدہ حسين ، ڊاڪٽر ﷲ رکيو ٻُٽ، امداد حسيني، ڊاڪٽر شمس الدين تنيو ۽ تاج جويو شامل هئا. پهرئين جلد جو ڪم لڳ ڀڳ پورو ٿيو پر اهو ڇپائي جي مرحلي کان رهجي ويو، ڇاڪاڻ تہ 2001ع ۾ ڊاڪٽر غلام علي الانا جي وڃڻ بعد هن اسڪيم تي ڪم بند ٿي وي..... وڌيڪ پڙهو

** حبشي **

حبشي: هي اصطلاح ننڍي کنڊ خصوصاً هند-سنڌ ۾ انهن شيدين لاءِ استعمال ٿيندو آهي جن جا ابا ڏاڏا هتي غلام جي حيثيت ۾ آيا ۽ اهي گهڻو ڪري حبش جا رهاڪو هئا. سڀ کان پهرين تاريخ ۾ هڪ نامور اصحابي حضرت بلاول حبشي جو نالو ملي ٿو، جنهن کي حضور پاڪ صلي ﷲ عليہ وسلم جن غلاميءَ مان آزاد ڪرائي پنھنجي اصحابن ۾ شامل ڪيو. قديم مسلم عھد ۾ حبشين جي تعداد حيثيت ۽ فرائض بابت تاريخ خاموش آهي، پر ستين صدي هجري/ تيرهين صدي عيسويءَ جي شروع ۾ هندستان جي ملڪہ رضيہ جي حبشي غلام جمال الدين يا قوت جو اقتدار ۾ هجڻ بابت وڏي اهم ڳالھہ آهي. تغلق دؤر ۾ حبشي ننڍي کنڊ ۾ ڦهلجي ويا، ان وقت جا هند-سنڌ جا حڪمران حبشي بھادر غلام خريد ڪري يا وري گهرائي فوج ۾ شامل ڪري وڏن وڏن عهدن تي فائز ڪندا هئا، ڇو تہ حبشي اڪثر وفاداري ۽ بهادريءَ سبب گهڻو مشھور هوندا هئا. ابن بطوط جنهن برصغير ۾ 734ھہ/1333ع ۽ 743ھہ/1342ع جي وچ ڌاري وڏي پيماني تي سياحت ڪئي، اهو لکي ٿو تہ: هن اتر هندستان کان وٺي سيلون تائين چوڪيدارن، بري ۽ بحري سپاهين ۾ اڪثريت حبشين جي ڏٺي. اٺين صدي هجري/ چوڏهين صدي عيسوي جي آخر ۾ غلام ملڪ سرور حبشي تغلق حڪمران وٽ اهم حيثيت حاص....وڌيڪ پڙهو