تصويرون ۽ عنوان

سنڌيانا ۾ موجود تصويرون ۽ انهن جا عنوان پڻ ڏسي سگھو ٿا

تاريخ وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي حوالي طور تاريخ وار رکيو ويو آهي

موضوع وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي موضوع وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي

الف بي وار ترتيب

سنڌيانا ۾ موجود مضمونن کي الف ب وار ترتيب ۾ رکيو ويو آهي

2026-09-05 عيسوي تاريخ ۾

* پاڪستان (ملڪ)

* شاھہ عبداللطيف ڀٽائي (شاعر)

* بلوچ (قومون)

* سردار خان چانڊيو (شخصيتون)

* ذات (قبيلا ۽ ذاتيون)

* سنڌي گرامر (ٻوليون)

* تنقيد (ادب)

* سلام (اسلام)

* حاجي غلام نبي مهيسر (شاعر)

* حيدرآباد (شهر)

انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا

سنڌي ٻوليءَ جي تاريخ ۾ سنڌ بابت پھريون جامع ۽ باتصوير دستاويز ’انسائيڪلو پيڊيا سنڌيانا‘ جي صورت ۾ آگسٽ 2009ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. جنھن جا هن وقت تائين 13جلد پڌرا ڪيا ويا آهن، چوڏهون جلد پڻ آخري مرحلي ۾ آهي، جڏهن ته پھريون جُلد پڻ ٻيھر واڌارن سڌارن سان بائيبل پيپر تي مناسب جلدبنديءَ سان ڇپايو پيو وڃي. 2019ع ۾ سنڌ هاءِ ڪورٽ جي فاضل جج، جسٽس صلاح الدين پنھور ’انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا‘ جي ڇپيل جلدن ۾ ڪجهه غلطين جي نشاندهي ۽ داخلائن جي ترتيب بابت تڏهوڪي سيڪريٽري ثقافت جناب اڪبر لغاري کي عملي طور درستيون ڪرڻ جي هدايتن کانپوءِ اڪبر صاحب جي سربراهيءَ ۾ ايڊيٽوريل بورڊ جڙيو، جنھن ۾ جناب مدد علي سنڌي، ڊاڪٽر اسحاق سميجو ۽ ڊاڪٽر شير مھراڻي شامل هئا، جن سموري مواد جو مرحليوار جائزو وٺي معزز عدالت کي اداري معرفت رپورٽ پيش ڪئي ۽ جنهن کانپوءِ انهن سڌارن جو ڪم شروع ڪيو ويو. ڇاڪاڻ ته لغتن ۽ انسائيڪلوپيڊيائن جو تحقيقي ڪم مستقل هلندڙ ۽ سڌارن جوڳو هوندو آهي، انھيءَ جذبي سان سنڌي ٻوليءَ جو بااختيار ادارو هن اهم تاريخي ماخذ کي وڌ کان وڌ مستند بنائڻ لاءِ ڪوششون جاري رکندو پيو اچي. اداري جي قيام (1991ع) کان ئي سن..... وڌيڪ پڙهو

** سيهڙ **

سيهڙ (ذات): ڊاڪٽر نبي بخش خان بلوچ، ’جامع سنڌي لغات‘ ۾ سرائي ذات جا جيڪي پاڙا لکيا آهن، تن مان هڪڙي پاڙي جو نالو ’سيهڙ‘ ڄاڻايل آهي. ايس. صادق عليءَ پڻ هن ذات جي باري ۾ ساڳيو رايو پيش ڪيو آهي. هڪ روايت موجب سيهڙ پنجاب کان لڏي آيل سرائي جتن جو هڪ پاڙو آهن، جيڪي هن وقت هڪ ذات طور سڃاتا وڃن ٿا. هنن جو اصل مسڪن، پنجاب جي ليا وارو علائقي آهي، جتي هن ذات جا سردار جھانگير خان ۽ شھاب الدين خان رهن ٿا. عربي ڪتابن ۾ اٺ سوارن کي الاساوره (سوڙھہ) لکيو ويو آهي ۽ اُهي ملتان جي سرائيڪي پٽي ۾ رهجي ويا، جتان اهي ڪلهوڙن ۽ ٽالپرن سان گڏجي سنڌ ۾ آيا، جن پاڻ کي ’سيهڙ‘ سڏايو ۽ هن ذات وارا ڪن جاين تي سرائيڪي تہ ڪن هنڌن تي سنڌي ڳالهائين ٿا.

ڪتاب ’تاريخ ليه‘ جي لکڻ مطابق لفظ سيهڙ دراصل ’سلهريه‘ آهي. راجا سال جي پٽ ’سڪت‘ پنھنجي پيءُ جي نالي سان ڳوٺ ’سلهريه‘ ٻڌايو هو. ان ڳوٺ ۾ رهندڙن پاڻ کي ’سليهر ۽ سلهريه‘ سڏايو، جيڪو لفظ بعد ۾ ڦري ’سيهڙ‘ ٿيو.

....وڌيڪ پڙهو